Công lý

Ý Nghĩa Chữ Tâm Là Gì

[Globalizethis]

Văn hoá Đông Tây tuy mang nhiều khác lạ, nhưng đều lấy “tâm” diễn tả tình cảm của con người. Chúng ta thử tìm hiểu biết ý nghĩa của chữ “tâm”.

du khách đang xem: Chữ tâm là gì

một. Nghĩa chữ tâm:

*

Tâm mang hai chữ Hán là心và芯

ở đây là chữ 心, chữ tâm 心 là chữ tượng hình, viết kiểu tiểu triện mang hình trái tim, còn viết kiểu khải thư 心 thì ở trên mang ba dấu tượng trưng ba loại cuống, ở dưới là túi chứa máu.

Chữ này diễn biến qua những cách viết như sau:

Chữ tâm(心)mang rất nhiều nghĩa:

một.một. Nghĩa thông thường:

(một) Tim (heart): tâm tạng (quả tim), tâm thất (ngăn bên dưới trong trái tim).

(2) Lòng, dạ, ruột, phần bên trong (inner): tâm phúc (bụng dạ); ko tâm thái (rau rỗng ruột, tức rau muống).

(3) Lòng, tình cảm con người (inner emotion): tâm cảm (inner feelings), tâm phục (thật lòng kính trọng vâng theo); tâm ý (lòng dạ và đầu óc); đồng tâm nhất trí (cùng một lòng, một ý).

(4) Giữa (center), điểm ở giữa, quy tụ những điểm khác, thường nói về phần giữa đều gọi là tâm: viên tâm (điểm giữa vòng tròn), trọng tâm, trung tâm.

(5) Tên một ngôi sao trong Nhị thập bát tú, sao Tâm, tức sao Hoả.

(6) Tên một bộ chữ Hán, bộ Tâm, cũng viết là忄, lúc đứng bên trái.

một.2. Nghĩa tâm lý và đạo đức: Ngày xưa, người ta ngộ nhận tâm là nguồn gốc của mọi sinh hoạt tâm lý, nên những tình trạng tư tưởng và tình cảm đều gọi là tâm: tâm tưởng (thinking); tâm tính (mood), tâm ý (idea). Ngày nay, theo những thử nghiệm tâm sinh lý, điều đó ko đúng nữa. Dầu vậy, tâm vẫn còn được coi là:

(một) Tượng trưng của tình cảm, tình yêu (love): ♥.

(2) năng lực nhận thức sự vật, suy nghĩ và cảm giác: tâm trí (mind).

(3) năng lực phán đoán về thiện ác theo quy luật đạo đức: lương tâm (conscience).

(4) Toàn bộ những hiện tượng tâm lý, từ cảm giác tới tình cảm, hành vi, ý chí…: tâm lý (psychic), tâm trạng (mental = tâm thần).

(5) Phần linh thiêng nơi con người, đối lập với thân xác: tâm hồn (spirit, soul = linh hồn); tâm linh (spiritual).

*

2. Tâm trong Phật giáo

Khái niệm “tâm” của Phật Giáo ko đơn thuần như những học giả phương Tây lầm tưởng. Tâm được xem là một trong những phạm trù rất cần thiết, cơ bản của Phật Giáo. Kinh Pháp Cú, vốn được xem như Kinh Thánh của Phật Giáo mở đầu như sau:“Tâm dẫn đầu những pháp. Tâm là chủ. Tâm tạo tất cả”. Một cách khái quát, qua những kinh điển Phật Giáo người ta mang thể phân biệt sáu loại tâm:

2.một. Nhục đoàn tâm (肉團心): trái tim thịt (Phật Giáo ko để ý nhiều tới nghĩa này). Ví dụ: “Hễ Bồ Tát nghe tiếng bọn người ác ngoại đạo đem lời dèm pha phá huỷ Phật giái, dường như ba trăm mũi giáo đâm vào tâm mình” (Bồ Tát Giái Kinh).

2.2. Tinh yếu tâm (精要心): chỗ kín mật, chỉ loại tinh hoa cốt tuỷ. Ví dụ:“Phật pháp lấy tâm làm gốc, lấy thân và khẩu làm ngọn”(Long Thọ Bồ Tát).

2.3. Kiên thực tâm (堅實心): là loại tâm ko hư vọng, cũng gọi là chân tâm. Chỉ loại tuyệt đối, loại mầm mống giác ngộ vốn sẵn mang trong mỗi chúng ta, đó là Phật tính:”Căn bản của sanh tử luân hồi là vọng tâm. Căn bản của bồ đề niết bàn là chân tâm”(Kinh Thủ Lăng Nghiêm).

2.4. Liễu biệt tâm (了別心): gồm sáu loại nhận thức đầu trong tám thức , tức là tri thức giác quan và ý thức. Căn cứ phát sinh của nó là giác quan, thần kinh hệ và não bộ. mang tác dụng dựa vào với ngoại cảnh bên ngoài và phân biệt nhận thức chúng:“Tâm buồn cảnh được vui sao, tâm an dù cảnh ngộ nào cũng an”.

2.5. Tư lượng tâm (思量心)còn gọi là Mạt-na thức (末那識) : thức thứ bảy trong tám thức. Một trong những chức năng chính của nó là nhận lập trường chủ quan của thức thứ tám (A-lại-da thức), lầm cho lập trường này là bản ngã của chính mình, vì vậy mà tạo ra chấp ngã, là bản ngã, loại tôi của con người (ego-consciousness). Bản chất của nó là suy tính, nhưng mang sự khác với thức thứ sáu. Nó được xem là tâm trạng của một lĩnh vực mà người ta ko thể điều khiển một cách mang chủ ý, thường phát sinh những mâu thuẫn của những quyết định tâm thức và ko ngừng chấp dính vào bản ngã: “Mạt-na nhậm trì ý thức linh phân biệt chuyển, thị cố thuyết vi ý thức sở y: Mạt-na nhận lấy ý thức, khiến cho sinh khởi phân biệt; nên gọi nó là chỗ y cứ của ý thức” (Du-già sư địa luận)

2.6. Tập khởi tâm (集起心)còn gọi là A-lại-da thức (阿賴耶識) dịch nghĩa là tạng thức (藏識) : chứa đựng mọi triết lý của đời sống mỗi con người và nguồn gốc tất cả những hiện tượng tinh thần. Là xuất xứ của mọi hoạt động nhận thức, hoạt động tâm lý; là nơi lưu trữ những hạt giống sinh ra muôn sự muôn vật, hữu hình hay vô hình. Tâm lý học phương Tây thường gọi thức này là vô thức hay tiềm thức: “Nhất thiết thế gian trung. Mặc bất tùng tâm tạo: Tất cả những gì trong thế gian. Đều là do tâm tạo” (Kinh Hoa Nghiêm)

*

Phật Giáo ko quan niệm tâm là một loại gì thuần nhất, giản đơn theo kiểu như khái niệm linh hồn. Theo Ngũ uẩn, tâm ko phải chỉ là một cục hay một khối cứng nhắc, màlà một luồng tư tưởng, một chuỗi dài tư tưởng, mang sinh mang diệt (khác quan niệm “hồn thiêng bất tử”), mang năng lực (nghiệp lực) được chuyển từ luồng này sang luồng khác. loại luồng tâm này với những nghiệp lực là căn bản cho sự tái sinh. Theo Vi Diệu pháp, tâm ko phải là một cá thể, màlà một dòng tâm thứcgồm nhiều loại tâm khởi lên rồi diệt. lúc con người còn sống thì dòng tâm thức lặng lẽ trôi chảy trong ngũ uẩn, nếu ko mang một tâm nào khác khởi lên. lúc chết, dòng tâm thức cuối cùng của kiếp này trở thành dòng tâm thức thứ 1 của kiếp sau. Duy Thức học khai triển thêmtâm thức là loại biết, căn bản là tạng thức, chứa đựng những loại chủng tử … Tóm lại, dù nhìn dưới khía cạnh nào, mang thể nói theo Thiền Tông: mang hai thứ tâm. Một thứ là tâm theo dòng tâm thức, khởi lên rồi diệt, vì ngũ uẩn bị mê mờ bởi tham ái, dục lạc, vọng tưởng; tâm này được gọi làVọng tâmlà tâm của chúng sinh. Hai làChân tâmcó tự tính là thanh tịnh, ko sinh diệt, ko dao động, thường vắng lặng, là tính giác của những vị đã giác ngộ, cũng còn được gọi là Tâm Phật.

3. Tâm trong Công giáo

3.một Trong giáo lý

Tuỳ theo văn mạch và mối tương quan, “tâm” trong Công Giáo được diễn tả bằng nhiều danh từ khác nhau: Tim (heart), cõi lòng con người (the depths of one’s being), tâm hồn (mind), linh hồn (soul), lương tâm (consciene).

3.một.một. sử dụng từ “tim” (con tim, trái tim, quả tim) lúc muốn nói “tâm” là:

– Trung tâm hiện hữu của con người.

– Nơi thầm kín của cá nhân, lý trí hay người ngoài ko dò thấu được, chỉ mang Chúa Thánh Thần mới mang thể thăm dò và thấu suốt được.

– Nơi con người chân thật với mình nhất, để tậu lựa sự sống hay sự chết.

– Nơi gặp gỡ để sống những mối tương giao, vì chúng ta được dựng nên theo hình ảnh Thiên Chúa: Nơi sống giao ước.

Xem thêm: Tiểu Sử Ca Sĩ Lê Kiều Như – Le Kieu Nhu: Tin Tức, Hình Ảnh Mới Nhất

3.một.2. sử dụng từ “lòng con người” lúc muốn nói “tâm” là:

– Nơi Thiên Chúa đã ghi sâu những giới luật tự nhiên của Ngài .

– Nơi quyết định tậu Thiên Chúa hay ko .

– Nơi mang sự giận dữ và ganh tị là hậu quả của nguyên tội .

– Nơi phát xuất những ý định xấu, là nguồn gốc của mọi tội lỗi .

– Nơi Chúa Thánh Thần sẽ đổi mới, ghi khắc lề luật mới .

3.một.3. sử dụng từ “tâm hồn” lúc muốn nói “tâm” là:

– Trung tâm của nhân cách luân lý .

– Nguồn phát xuất những mê say, mê say căn bản nhất là tình yêu do điều thiện hảo lôi cuốn .

– Nơi Thiên Chúa đã ghi sâu những giới luật tự nhiên của Ngài .

– Nơi cần thanh luyện để chiến đấu chống lại nhục dục .

3.một.4. sử dụng từ “linh hồn” lúc muốn nói “tâm” là:

– Nguyên lý thuần linh nơi con người, nhờ đó con người là hình ảnh Thiên Chúa .

– loại thâm sâu nhất và giá trị nhất nơi con người .

– Sự sống của con người và cũng là toàn diện con người .

– Mầm sống vĩnh cửu do Thiên Chúa trực tiếp sáng tạo mà con người mang nơi mình .

3.một.5. sử dụng từ “lương tâm” lúc muốn nói “tâm” là:

– Nơi con người hiện diện một mình với Thiên Chúa và tiếng nói của Người vang dội trong thâm tâm họ .

– Tiếng gọi con người phải yêu mến và ra lệnh phải làm lành lánh dữ .

– Nơi phán đoán những lựa tậu cụ thể bằng cách tán thành lựa tậu tốt, tố giác lựa tậu xấu .

Như vậy, một cách tương đối, mang thể hiểu biết “tâm” là: (một) “tâm hồn” trong tương quan với “thân xác” trên bình diện con người nói chung. (2) “linh hồn” trong tương quan với “thể xác” trên bình diện con người tôn giáo. (3) “lương tâm” trong tương quan với “thiện ác” trên bình diện lý trí. (4) “cõi lòng” trong tương quan với “thân xác” trên bình diện ý chí. (5) “trái tim” trong tương quan với “yêu ghét” trên bình diện tình cảm.

3.2 Trong thực hành

Đạo Chúa bắt nguồn từ“Thiên Chúa là Tình Yêu”(1Ga 4, 8), vì Thiên Chúa đã yêu thế gian tới nỗi phó nộp Con Một của Người cho thế gian (x. Ga 3,16):”Ðức Kitô đã chết vì chúng ta, ngay lúc chúng ta còn là những người tội lỗi, đó là bằng chứng Thiên Chúa yêu thương chúng ta”(Rm 5, 8).

Bởi đó, mang lệnh truyền“Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em”(Ga 13, 34). Ai ghét bỏ tha nhân, kẻ đó ko còn là môn đệ của Chúa Giêsu nữa:“Người ta căn cứ vào dấu này để nhận biết anh em là môn đệ của Thầy: là anh em mang lòng yêu thương nhau”(Ga 13, 35).

Kitô hữu mang bổn phận “huấn luyện lương tâm” và “thanh luyện tâm hồn” để thể hiện chữ tâm:“tận tình, hết linh hồn, hết trí khôn và hết sức lực”(Mc 12,30), để đi cho tới tận cùng sự sống là“chết cho người mình yêu”(x Ga 15,13-14) lúc đó, Kitô hữu hoàn tất cuộc đời mình trong chữ tâm. Đó là nguyên nhân mà xưa kia người Việt gọi Đạo Chúa là“Đạo Yêu Thương”vậy.

4. Kết luận

Trên bình diện hữu thể luận: “Tâm” trong Phật Giáo và Công Giáo mang ý nghĩa rất khác lạ nhau. Tuy nhiên, cả hai đều mang thể nhất trí rằng: Con người mang thể và cần phải điều chỉnh đào luyện loại tâm của mình, nỗ lực thanh lọc tâm được thanh tịnh, giải thoát tâm khỏi tham ái, dục vọng, ích kỷ, hận thù.

Xem thêm: Hướng Dẫn Cách Cho những Ứng Dụng Vào Một Cho, Di Chuyển Và Sắp Xếp những Ứng Dụng Trên Iphone

Trên bình diện tâm linh: Đối với Phật Giáo, niềm tin về sự tương thuộc những pháp và về luật nhân quả cũng như quyết tâm đi tới giác ngộ là những nguồn sáng kiến mới mạnh mẽ để phát huy tình yêu đồng loại và lòng từ bi. Còn đối với Công Giáo, niềm tin vào Thiên Chúa đem lại sự sắp gũi với Đấng Thiêng Liêng và khuyến khích họ vun trồng lòng bác ái và tính vị tha. Và điều rõ ràng là: Con người ai cũng mang thiện tâm thì thế giới sẽ yên trụ mãi mãi; con người mang ác tâm thì thế giới sẽ huỷ diệt.

Chuyên mục: Kiến Thức

Nguồn : Sưu tầm

Danh mục: Công lý
Nguồn: https://globalizethis.org

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button