Công lý

Từ Trường, Tương Tác Từ Là Gì, Đường Sức Từ Là Gì, Ứng Dụng Của Từ Trường

[Globalizethis]

a) Tương tác giữa hai nam châm.

khách du lịch đang xem: Tương tác từ là gì

Từ lâu người ta đã biết những nam châm tương tác với nhau: những cực cùng tên của hai nam châm đẩy nhau, những cực khác tên hút nhau (H.26.một). Tương tác giữa hai nam châm với nhau gọi là tương tác từ.

*

b) Tác dụng của dòng điện lên nam châm. tới đầu thế kỉ 19, Ơcxtet, nhà vật lí người Đan Mạch (1777 – 1851), đã phát hiện dòng điện cũng tác dụng lên một kim nam châm đặt sắp nó (H.26.một). thực nghiệm này mang ý nghĩa rất lớn. Nó chứng tỏ rằng chẳng những nam châm tác dụng lên nam châm mà dòng điện cũng mang năng lực tác dụng lên nam châm. Điều đó mang nghĩa là nam châm (từ) và dòng điện (điện) mang mối liên quan với nhau.

*

c) Tác dụng giữa hai dòng điện. Ta hãy làm thực nghiệm như trên hình 46.3. tự dưng mang dòng điện chạy trong những dây dẫn AB và di chuyển thì những dây dẫn này ở vị trí như những đường rời nét. Nhưng lúc cho dòng điện chạy qua thì chúng ở vị trí như những đường ngay tắp lự nét trên hình 26.3. Điều đó mang nghĩa là lúc hai dây dẫn mang dòng điện đặt sắp nhau chúng sẽ tương tác với nhau (hai dây dẫn mang hai dòng điện ngược chiều thì đẩy nhau (H.26.3a), hai dòng điện cùng chiều thì hai dây dẫn đó hút nhau (H.26.3b)).

*

thực nghiệm này chứng tỏ ko phải dòng điện chỉ tác dụng lên nam châm mà nó còn mang thể tác dụng lên một dòng điện khác. Điều đó một lần nữa lại chứng tỏ rằng hiện tượng từ và hiện tượng điện mang liên quan với nhau.

d) Khái niệm tương tác từ. Trước kia người ta nghĩ rằng những hiện tượng điện và hiện tượng từ là những hiện tượng độc lập với nhau, mang bản chất khác hẳn nhau. Nhưng sau thực nghiệm Ơcxtet người ta đã thay đổi quan niệm. Hện tượng vật lí học cho rằng tương tác giữa nam châm với nam châm, giữa nam châm với dòng điện là mang cùng bản chất. Vì vậy những tương tác nói trên đều được gọi chung là tương tác từ và lực tương tác trong những trường hợp trên được gọi là lực từ.

e) Tương tác điện và tương tác từ. Hai hạt mang điện sắp nhau thì giữa chúng bao giờ cũng mang tương tác điện nhưng ko phải bao giờ cũng mang tương tác từ. Ta hãy làm thực nghiệm sau đây. Bỏ đoạn dây nối AC trong hình 26.3b để cho dây AB mang dòng điện còn dây di chuyển chỉ mang điện tích đứng yên (H.26.3c). lúc đó ko mang lực từ tác dụng lên dây dẫn. Điều đó chứng tỏ rằng chỉ lúc cả hai dây dẫn AB và di chuyển cùng mang dòng điện, nghĩa là mang dòng êlectrôn tự do di chuyển trong dây dẫn thì giữa chúng mới mang tương tác từ. Nhiều thực nghiệm chứng tỏ tương tác từ chỉ xảy ra giữa những hạt mang điện di chuyển và ko mang liên quan tới điện trường của những điện tích.

2. Khái niệm từ trường

a) lúc khảo sát tương tác từ giữa hai dòng điện cũng nảy sinh câu hỏi tương tác như lúc khảo sát tương tác điện. những dòng điện hay nói chính xác hơn là những hạt mang điện di chuyển tương tác với nhau như thế nào?

Ngày nay người ta nói rằng tác dụng từ của dòng điện thứ nhất lên dòng điện thứ hai đặt sắp nó là nhờ một dạng vật chất phân bố liên tục, tồn tại xung quanh dòng điện thứ nhất. Dạng vật chất đó gọ là từ trường. Từ trường luôn luôn gắn ngay tắp lự với dòng điện, cũng như điện trường luôn luôn gắn ngay tắp lự với điện tích.

Tính chất cơ bản của từ trường là nó tác dụng lực (lực từ) lên dòng điện, lên nam châm, hay nói tổng quát là lên những hạt mang điện di chuyển trong nó. Dựa vào tính chất này mà người ta nhận biết được sự mang mặt của từ trường và khảo sát những đặc trưng của nó.

Dựa vào những điều vừa nói ta mang thể trả lời câu hỏi nêu ở trên như sau: dòng điện thứ hai đặt trong từ trường của dòng điện thứ nhất và từ trường này đã tác dụng lực từ lên dòng điện thứ hai.

Từ trường của dòng điện thứ hai cũng tác dụng lên dòng điện thứ nhất, vì dòng điện thứ nhất đặt trong từ trường của nó.

b)Nguồn gốc gây ra từ trường của dòng điện là những hạt mang điện di chuyển. Từ trường của nam châm cũng mang cùng nguồn gốc như trên.

c) Từ trường là dạng vật chất tồn tại xung quanh hạt mang điện di chuyển và tác dụng lực từ lên hạt mang điện khác di chuyển trong đó.

Điện tích đứng yên là nguồn gốc của điện trường tĩnh. những điện tích di chuyển vừa là nguồn gốc của điện trường vừa là nguồn gốc của từ trường.

d) cảm ứng từ. Cảm ứng từ là đại lượng vectơ. lúc nam châm thử tọa lạc cân bằng ở những điểm khác nhau trong từ trường thì nói chung nó định hướng khác nhau. Điều đó gọi ý ta coi: Phương của vectơ cảm ứng từ tại một điểm trùng với trục của nam châm thử, còn chiều của vectơ cảm ứng từ là chiều từ cực nam sang cực bắc của nam châm thử tọa lạc cân bằng tại điểm đó.

kích thước của vectơ cảm ứng từ, do thói quen ta thường nói gọn là cảm ứng từ. Vectơ cảm ứng từ được kí hiệu là

*

.

Xem thêm: Thầy Giáo Tí Hon Bao Nhiêu Tuổi, Lớp Học to lớn Của Thầy Giáo Tí Hon

3.. Đường sức từ

Một trong những phương pháp mô tả từ trường một cách trực quan, cụ thể, là phương pháp hình học. Phương pháp đó được rút ra từ sự quan sát tác dụng của từ trường lên nam châm thử và sự định hướng của nam châm thử trong từ trường.

Một nam châm thử là một kim nam châm nhỏ và ngắn mang thể quay tự do xung quanh một đường thẳng, chẳng hạn kim nam châm trong la bàn hay đơn thuần hơn là một kim nam châm nhỏ được treo bằng một sợi chỉ ko xoắn.

thực nghiệm (H.26.5). Đặt lần lượt một số nam châm thử tại cùng một điểm sắp một nam châm thẳng và ghi lại vị trí định hướng của những nam châm thử sau lúc đã tọa lạc cân bằng. thực nghiệm cho biết ở một điểm nhất định, bất kì một nam châm thử nào tọa lạc cân bằng tại đó cũng đều định hướng như nhau.

*
*

– Đặt một nam châm thử ở nhiều điểm khác nhau sắp một nam châm thẳng, ta nhận thấy nam châm thử định hướng khác nhau (H. 26.5). Nếu quan sát sự định hướng của nam châm thử đặt ở những điểm rất sắp nhau thì ta thấy rằng hướng của nó ở những điểm đó cũng sắp giống nhau.

Từ nhận xét đó ta thấy rằng trong từ trường ta mang thể vẽ được những đường cong sao cho tại bất kì điểm nào trên đường cong trục của nam châm thử cân bằng cũng tiếp tuyến với đường cong đấy, chẳng hạn đường cong NABCS trên hình 26.5.

Ngoài ra nếu nhắm những vị trí của nam châm thử đặt tại nhiều điểm khác nhau trên cùng một đường cong vẽ được như trên thì sự định hướng của nam châm thử đều theo một trật tự nhất định. Chẳng hạn hình 26.5 a) nếu di chuyển theo chiều NABCS trên đường cong đó thì bao giờ ta cũng đi từ cực nam sang cực bắc của nam châm thử.

những đường cong vẽ được như trên còn mang chiều xác định. Ta quy ước chiều của đường cong vẽ được là chiều từ cực nam sang cực bắc của nam châm thử đặt cân bằng tại bất kì điểm nào trên đường cong.

Ta gọi những đường cong vẽ được như vừa nói trên (kể cả chiều) là những đường sức từ.

Vậy ta hiểu rõ những đường sức từ là đường cong mà tiếp tuyến với nó ở mỗi điêm trùng vời trục nam châm thử tại đó.

những đường sức là những đường cong kín.

Đối với từ trường của một nam châm những đường sức từ bao giở cũng đi ra từ cực bắc và đi vào ở cực nam của nam châm đó.

Tại bất kì điểm nào trong từ trường ta cũng mang thể vẽ một và chỉ một đường sức từ qua điểm đó.

những đường sức từ ko cắt nhau.

Nơi nào cảm ứng từ lớn hơn thì những đường sức từ ở đó vẽ mau hơn (dày hơn), nơi nào cảm ứng từ nhỏ hơn thì những đường sức từ ở đó vẽ thưa hơn.

*

c . Từ phổ

Rắc mạt sắt lên một tấm bìa cứng và đặt tấm bìa trên một nam châm. gõ nhẹ tấm bìa ta thấy những mạt sắt tự sắp xếp lại thành những đoạn đường cong xác định. Hình ảnh được tạo bởi những mạt sắt gọi là từ phổ của từ trường đang xét. những “đường cong mạt sắt” cho ta hình ảnh những đường sức từ.

Dựa vào từ phổ thu được ta mang thể biết sắp đúng về dạng và sự phân bố những đường sức từ của từ trường.

những hình 26.7 và 26.8 là từ phổ của một nam châm hình móng ngựa.

Trong trường hợp từ trường đều những đường sức từ là những đường thẳng song song cách đều nhau.

Xem thêm: Papyxu Tuong Và Lục Anh “Fc

Nhìn vào từ phổ của nam châm hình móng ngựa ta mang thể phán đoán rằng từ trường trong phạm vi đủ nhỏ ở khoảng giữa hai cực nam châm là từ trường đều. những thực nghiệm chính xác đã xác nhận điều đó

*

.

*

Chuyên mục: Kiến Thức

Nguồn : Sưu tầm

Danh mục: Công lý
Nguồn: https://globalizethis.org

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button