[TÓM TẮT] & [SOẠN BÀI] QUÊ HƯƠNG

Create by : https://globalizethis.org

IBAITAP: Cùng ibaitap đến với bài học “Quê hương” hôm nay để cảm nhận được vẻ đẹp tươi sáng của bức tranh làng quê vùng biển đồng thời thấy được tình cảm quê hương đằm thắm cùng bút pháp bình dị, giàu cảm xúc của nhà thơ.

I. HOÀN CẢNH SÁNG TÁC TÁC PHẨM QUÊ HƯƠNG

Được sáng tác vào năm 1939 khi tác giả đang học tại Huế trong nỗi nhớ quê tha thiết. Bài thơ được rút ra từ tập Nghẹn ngào năm 1939 sau đó được in trong tập Hoa niên năm 1945. 

II. TÓM TẮT TÁC PHẨM QUÊ HƯƠNG

Tác giả đã vẽ ra bức tranh tươi sáng và sinh động về một làng quê miền biển, trong đó hình ảnh nổi bật hiện lên là hình ảnh khoẻ khoắn đầy sức sống của những người dân chài cùng cuộc sống sinh hoạt, lao động của người làng chài. Đồng thời bài thơ cũng cho thấy tình cảm Tế Hanh đã vẽ ra một bức tranh tươi sáng, sinh động về một làng quê miền biển, trong đó nổi bật lên hình ảnh khỏe khoắn, đầy sức sống của người dân chài và sinh hoạt lao động làng chài. Bài thơ cho thấy tình cảm quê hương trong sáng, tha thiết của nhà thơ. 

Xem thêm :  ✅ DẠY ONLINE LÀ GÌ ? ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

III. BỐ CỤC TÁC PHẨM QUÊ HƯƠNG

Tác phẩm có bố cục 4 phần như sau:

  • Phần 1 (hai câu đầu): Giới thiệu chung về làng chài. 
  • Phần 2 (sáu câu thơ tiếp): Cảnh ra khơi đánh cá của người dân làng chài tươi vui và lãng mạn.
  • Phần 3 (tám câu tiếp): Cảnh đoàn thuyền đánh cá của người dân trở về.
  • Phần 4 (đoạn còn lại): Nỗi nhớ làng, nhớ quê hương của tác giả.

IV. HƯỚNG DẪN SOẠN TÁC PHẨM QUÊ HƯƠNG

Câu 1: Phân tích cảnh dân chài bơi thuyền ra khơi (từ câu 3 đến câu 8) và cảnh đón thuyền cá về bến (8 câu tiếp theo). Hình ảnh người dân chài và cuộc sống làng chài được thể hiện trong hai cảnh này có nét gì nổi bật đáng chú ý? (SGK Ngữ văn 8 tập 2- trang 18)

Lời giải chi tiết:

– Tế Hanh đã khắc họa sinh động cảnh dân làng chài bơi thuyền ra khơi:

  • Trời trong, gió nhẹ và sớm mai hồng đây là cảnh buổi sớm mai đẹp trời, trong lành.
  • Dân trai tráng bơi thuyền đây là hình ảnh lao động khỏe khoắn và tràn đầy sức sống.
  • Đoàn thuyền như con tuấn mã để diễn tả sức mạnh mang màu sắc huyền thoại và cổ tích.
  • Cánh buồm như mảnh hồn làng là hình ảnh ẩn dụ để biểu trưng cho hồn cốt cùng thần thái của người dân miền biển. Vẻ đẹp ấy mang tầm vóc với ý nghĩa lớn lao.

⇒ Khung cảnh thiên nhiên tươi đẹp với bức tranh lao động đầy sức sống cùng hứng khởi của người dân làng chài.

– Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về bến mang lại không khí tươi vui và vẻ vang.

  • Không khí đón ghe về: tấp nập, ồn ào và rất đông vui.
  • Hình ảnh người dân chài: với làn da ngăm rám nắng cùng thân hình nồng thở vị xa xăm mang lại vẻ đẹp rắn chắc và khỏe khoắn mang phong vị người dân miền biển.
  • Hình ảnh “Cá đầy ghe” vui mừng và biết ơn “biển lặng” mang cho họ những thành quả ngọt ngào.
  • Hình ảnh con thuyền vô tri trở nên có hồn trong sự mệt mỏi, say sưa nhưng vẫn lắng nghe và cảm nhận tinh tế được phong vị cuộc sống.
Xem thêm :  [SOẠN BÀI] TỪ ĐỒNG ÂM

⇒ Cảnh đoàn thuyền hào hứng trở về tươi vui được cảm nhận bằng hồn thơ tinh tế có tình cảm sâu lắng cùng sự am hiểu tường tận về cuộc sống lao động vất vả đầy thi vị.

Câu 2: Phân tích các câu thơ sau: (SGK Ngữ văn 8 tập 2- trang 18)

– Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng

  Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…

– Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,

  Cả thân hình nồng thở vị xa xăm.

Lối nói ẩn dụ và biện pháp so sánh ở những câu này có hiệu quả nghệ thuật  như thế nào?

Lời giải chi tiết:

– Bất kể ai sinh ra ở vùng duyên hải cũng không xa lạ với hình ảnh cánh buồm, thế nhưng qua những câu thơ của Tế Hanh thì cánh buồm có một cái gì đó là lạ và cuốn hút. Cánh buồm tuy vô tri nhưng đã được người thi sĩ thổi vào một tâm hồn, đó là cái hồn thiêng liêng của ngôi làng ấy. Tác giả đã lấy cái đặc trưng nhất để gợi ra bao ước mơ về một cuộc sống ấm no, đủ đầy. Câu thơ sau thậm chí còn có hồn hơn khi thuyền không phải tự ra khơi mà đang rướn mình ra biển cả, hình ảnh thơ đẹp và thi vị biết bao.

– Hai câu thơ  lại mang một hương vị khác, hương vị nồng mặn của biển khơi, nó như một bức tranh phác họa về người dân làng chài. Ấy là những con người dường như được sinh ra từ biển, cuộc sống biển khơi dãi dầu khiến làn da họ ngăm rám, trong cả hơi thở cũng là mùi vị của biển xa xăm. Hai câu thơ không phải chỉ là sự miêu tả đơn thuần mà nó còn là sự cảm nhận bằng cả một tâm hồn sâu sắc với quê hương. 

Câu 3: Hãy nhận xét về tình cảm của tác giả đối với cảnh vật, cuộc sống và con người quê hương ông. (SGK Ngữ văn 8 tập 2- trang 18)

Lời giải chi tiết:

– Những hình sâu đậm, rõ nét xuyên suốt tác phẩm được tái hiện lại từ ký ức, bốn câu thơ cuối tác giả đã giãi bày trực tiếp tình cảm của mình với quê hương.  

– Trong nỗi nhớ lại thấp thoáng màu nước xanh, cát bạc và cánh buồm và chắc chắn không thể thiếu hình ảnh rẽ sóng chạy ra khơi”. Hình ảnh ấy cứ trở đi trở lại và day dứt mãi trong tâm trí của tác giả để rồi cuối cùng làm bật lên cảm xúc: “Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!”. Câu thơ được viết rất giản dị nhưng cũng thật gợi cảm, đủ khiến lòng người nôn nao bởi nó có sức nặng ngay từ nỗi nhớ da diết và chân thành của tác giả đối với quê hương.

Xem thêm :  Giải Bài 14: Phân loại thế giới sống

Câu 4: Bài thơ có những đặc sắc nghệ thuật gì nổi bật? Theo em, bài thơ được viết theo phương thức miêu tả hay biểu cảm, tự sự hay trữ tình? (SGK Ngữ văn 8 tập 2- trang 18)

Lời giải chi tiết:

– Đặc sắc nghệ thuật nổi bật trong bài thơ là sự sáng tạo của các hình ảnh thơ, bài thơ đã cho ta thấy sự quan sát tinh tế và sự cảm nhận miêu tả sắc sảo. Hình ảnh thơ vừa phong phú, vừa chân thực lại vừa bay bổng lãng mạn khiến nó trở nên có hồn và tràn đầy thi vị. 

– Bài thơ sử dụng phương thức miêu tả kết hợp biểu cảm, nhưng yếu tố miêu tả chủ yếu để phục vụ cho yếu tố biểu cảm và trữ tình. Nhờ có sự kết hợp đó mà hình ảnh thơ vừa lột tả được chân thực, tinh tế cảnh vật cùng con người của miền biển và vừa thể hiện sâu sắc được những rung động trong tâm hồn của nhà thơ. 

V. LUYỆN TẬP

Câu hỏi: Sưu tầm, chép lại một số câu thơ, đoạn thơ về tình cảm quê hương mà em yêu thích nhất. (SGK Ngữ văn 8 tập 2- trang 18)

Lời giải chi tiết

– Lòng quê dợn dợn vời con nước

Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà

(Tràng giang – Huy Cận)

– Thuở còn thơ ngày hai buổi đến trường

Yêu quê hương qua từng trang sách nhỏ

(Quê hương – Giang Nam)

Khi copy nhớ ghi nguồn : https://globalizethis.org nhé . Chúc bạn may mắn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

This site uses cookies to offer you a better browsing experience. By browsing this website, you agree to our use of cookies.