[Tóm Tắt] & [Soạn Bài] Cảnh ngày xuân

Create by : https://globalizethis.org

I. HƯỚNG DẪN SOẠN BÀI “CẢNH NGÀY XUÂN”

Câu 1: (SGK Ngữ văn 9, tập 1 – trang 86)

Bốn câu thơ đầu gợi lên khung cảnh mùa xuân.

– Những chi tiết nào gợi lên đặc điểm riêng của mùa xuân?

– Em có nhận xét gì về cách dùng từ ngữ và bút pháp nghệ thuật của Nguyễn Du khi gợi tả mùa xuân?

Lời giải tham khảo:

– Hai câu thơ gợi tả không gian và thời gian ngày xuân:

“Ngày xuân con én đưa thoi,

Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi.”

– Hai câu thơ miêu tả hình ảnh thiên nhiên ngày xuân:

“Cỏ non xanh tận chân trời,

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.”

Khung cảnh của bức tranh thiên nhiên ngày xuân được hoạ bởi màu xanh non, tươi mát của thảm cỏ trải ra bao la. Trên nền xanh tươi mát, trong trẻo ấy điểm xuyết thêm sắc trắng tinh khôi của vài bông hoa lê. Chữ “điểm” có tác dụng gợi lên vẻ sinh động, hài hoà cho câu thơ. Tác giả Nguyễn Du lấy tĩnh tả động sử dụng bút pháp ước lệ tượng trưng vẽ nên không gian mùa xuân chấm phá.

Xem thêm :  [TÓM TẮT] & [SOẠN BÀI] TỎ LÒNG

Câu 2: (SGK Ngữ văn 9, tập 1 – trang 86):

Tám câu thơ tiếp theo gợi lên khung cảnh lễ hội trong tiết Thanh minh:

– Thống kê từ ghép là tính từ, danh từ, động từ. Những từ ấy gợi lên không khí và hoạt động của lễ hội như thế nào?

– Thông qua buổi du xuân của chị em Thúy Kiều, tác giả khắc họa một lễ hội truyền thống xa xưa. Em hãy đọc kỹ các chú thích, kết hợp với đoạn thơ để nên những cảm nhận về lễ hội truyền thống ấy.

Lời giải tham khảo:

Tám câu thơ tiếp theo của bài gợi lên khung cảnh lễ hội trong tiết Thanh minh:

– Phong tục tảo mộ (thăm viếng mộ, sửa sang phần mộ của người thân) và du xuân (lễ hội đạp thanh).

– Không khí rộn ràng ngày lễ hội mùa xuân được gợi lên với không khí náo nhiệt, tươi vui và không gian nhiều màu sắc, giàu sức sống của mùa xuân bởi hàng loạt những từ ghép tính từ, danh từ, động từ:

  • Từ ghép danh từ gồm: yến anh, chị em, tài tử, giai nhân.
  • Từ ghép động từ gồm: sắm sửa, dập dìu.
  • Từ ghép tính từ gồm: gần xa, nô nức.

Câu 3: (SGK Ngữ văn 9, tập 1 – trang 86):

Sáu câu cuối gợi cảnh chị em Thúy Kiều du xuân trở về.

– Cảnh vật, không khí mùa xuân trong sáu câu cuối có gì khác với câu thơ đầu? Vì sao?

– Những từ ngữ: tà tà, thanh thanh, nao nao chỉ có tác dụng miêu tả sắc thái cảnh vật hay còn bộc lộ tâm trạng con người? Vì sao?

– Cảm nhận của em về khung cảnh thiên nhiên và tâm trạng con người trong sáu câu thơ cuối.

Xem thêm :  Công thức tính: [Chu Vi] [Diện Tích] Hình Vành Khăn & bài tập tham khảo

Lời giải tham khảo:

Ở sáu câu thơ cuối của bài thơ là cảnh chị em Kiều đi du xuân trở về. Bên cạnh vẻ thanh thoát, dịu nhẹ của mùa xuân như ở các câu thơ trước, khung cảnh ngày xuân đến đây lại mang một sắc thái khác với bức tranh lễ hội rộn ràng, nhộn nhịp:

“Tà tà bóng ngả về tây,

Chị em thơ thẩn dang tay ra về.

Bước lần theo ngọn tiểu khê,

Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh.

Nao nao dòng nước uốn quanh,

Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.”

– Khung cảnh toát lên vẻ vấn vương, nuối tiếc khi mà cuộc du xuân đã hết.

– Các từ láy “tà tà”, “thanh thanh”, “nao nao”, “nho nhỏ” vừa gợi tả sắc thái cảnh vật lại vừa gợi tả tâm trạng con người. Cảnh vật như đã nhuốm sắc thái bâng khuâng xao xuyến, thấm đượm một nỗi buồn dịu nhẹ, man mác.

– Đến những câu thơ cuối của đoạn trích, sự chuyển biến dù nhẹ nhàng của cảnh vật và tâm trạng con người cũng tạo nên dự cảm ảm đạm về những sự việc sắp xảy đến.

Câu 4: Phân tích những thành công về nghệ thuật miêu tả thiên nhiên của Nguyễn Du trong đoạn trích. (SGK Ngữ văn 9, tập 1 – trang 87):

Lời giải tham khảo:

– Đoạn thơ có bố cục cân đối, hợp lý được sắp xếp theo trình tự thời gian đi từ khái quát đến cụ thể phù hợp với việc tái hiện lại khung cảnh mùa xuân và cuộc du xuân của chị em Thúy Kiều.

– Tác giả đã sử dụng thành công bút pháp nghệ thuật kết hợp bút pháp tả cụ thể, chi tiết và bút pháp gợi tả có tính chấm phá.

– Để gợi tả không khí ngày xuân rộn ràng, nhộn nhịp tác giả sử dụng nhiều từ ngữ giàu chất tạo hình như những từ láy gợi hình, tình tứ tả màu sắc, từ ghép: gần xa, nô nức, yến anh,…

Xem thêm :  [Định nghĩa] [Định lý] Góc có đỉnh bên trong đường tròn, Góc có đỉnh bên ngoài đường tròn

II. LUYỆN TẬP

Phân tích, so sánh cảnh mùa xuân trong câu thơ cổ Trung Quốc: “Phương thảo liên thiên bích/ Lê chi sổ điểm hoa” với câu “Cỏ non xanh tận chân trời/ Cành lê trắng điểm một vài bông hoa” để thấy được sự tiếp thu, sáng tạo của Nguyễn Du.

Lời giải tham khảo:

– Với bút pháp nghệ thuật gợi tả, câu thơ cổ Trung Quốc đã vẽ lên vẻ đẹp riêng của cảnh ngày xuân, có hương vị, màu sắc, đường nét. Đó là hương thơm cỏ non xanh biếc nối tiếp nhau đến tận chân trời. Còn là hình cảnh cành lê điểm nhẹ vài bông hoa. Đẹp mà tĩnh.

– Còn hai câu thơ trong truyện Kiều, Nguyễn Du đã vẽ lên bức họa tuyệt đẹp về mùa xuân. Gam màu xanh biếc làm nền cho bức tranh xuân. Trên nền xanh ấy điểm xuyết vài bông hoa lê trắng. Câu thơ cổ của Trung Quốc chỉ nhắc đến vài bông hoa lê nở mà không nói đến màu sắc của hoa. Nguyễn Du chỉ cho thêm một chữ “trắng” nhấn thêm từ “điểm” mà đã làm nổi bật cả bức tranh mùa xuân. Tất cả đều gợi lên vẻ đẹp rất riêng của cảnh ngày xuân: mới mẻ, tinh khôi, giàu sức sống mà lại trong trẻo, nhẹ nhàng, thanh khiết.

Khi copy nhớ ghi nguồn : https://globalizethis.org nhé . Chúc bạn may mắn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

This site uses cookies to offer you a better browsing experience. By browsing this website, you agree to our use of cookies.