Pháp luật

Tội cưỡng đoạt tài sản

Cưỡng đoạt tài sản là gì?

Cưỡng đoạt tài sản là hành vi đe dọa sẽ dung vũ lực hoặc tiêu dùng những thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người quản lý, sở hữu tài sản nhằm chiếm đoạt tài sản.

Đặc trưng cơ bản của tội cưỡng đoạt tài sản là người phạm tội đã mang hành vi uy hiếp tinh thần của người mang trách nhiệm  về tài sản bằng những thủ đoạn đe doạ sẽ tiêu dùng vũ lực hoặc thủ đoạn khác làm cho người mang trách nhiệm về tài sản lo  sợ mà phải giao tài sản cho người phạm tội.

 Đe doạ sẽ tiêu dùng vũ lực là hành vi (lời nói hoặc hành động) làm cho người bị đe doạ sợ nếu ko giao tài sản cho  người phạm tội thì sẽ bị đánh đập tra khảo, bị đau đớn về thể xác.

Thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần là những thủ đoạn mà người phạm tội sử dụng để uy hiếp tinh thần của người mang tài sản hoặc của người mang trách nhiệm về tài sản như: Doạ sẽ tố cáo với chồng về việc vợ ngoại tình, doạ sẽ tố cáo việc phạm tội hoặc việc làm sai trái của người mang tài sản hoặc người mang tránh nhiệm về tài sản.v.v…

mang thể nói, cưỡng đoạt tài sản là tìm mọi cách làm cho người mang tài sản hoặc người mang trách nhiệm về tài sản sợ hãi phải giao tài sản cho người phạm tội. Như vậy, hành vi đe doạ sẽ tiêu dùng vũ lực hoặc mang thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác mà người phạm tội thực hiện là nhằm chiếm đoạt tài sản.

Tội cưỡng đoạt tài sản

Tội cưỡng đoạt tài sản được quy định tại điều 170 bộ luật hình sự 2015 như sau:

Điều 170. Tội cưỡng đoạt tài sản
một. Người nào đe dọa sẽ tiêu dùng vũ lực hoặc mang thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù từ 01 năm tới 05 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong những trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm tới 10 năm:
a) mang tổ chức;
b) mang tính chất giỏi;
c) Phạm tội đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là mang thai, người già yếu hoặc người ko mang năng lực tự vệ;
d) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng tới dưới 200.000.000 đồng;
đ) Gây ảnh hưởng xấu tới an ninh, trật tự, an toàn xã hội;
e) Tái phạm nguy hiểm.
3. Phạm tội thuộc một trong những trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm tới 15 năm:
a) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng tới dưới 500.000.000 đồng;
b) Lợi dụng thiên tai, dịch bệnh.
4. Phạm tội thuộc một trong những trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm tới 20 năm:
a) Chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên;
b) Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp.
5. Người phạm tội còn mang thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng tới 100.000.000 đồng hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Cấu thành tội phạm cưỡng đoạt tài sản

những dấu hiệu về chủ thể của tội phạm

Chủ thể của tội cưỡng đoạt tài sản: người phạm tội từ đủ 14 tuổi tới dưới 16 tuổi ko phải mang trách nhiệm hình sự về tội cưỡng đoạt tài sản quy định tại khoản một Điều 170, vì khoản một Điều 170 là tội phạm nghiêm trọng. Trong lúc đó, theo quy định thì người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi chỉ phải mang trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý và tội phạm đặc thù nghiêm trọng; 

Vì vậy, những cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng trong quá trình thăm dò, truy tố, xét xử đối với người phạm tội cưỡng đoạt tài sản cần dồn vào độ tuổi của người phạm tội và những tình tiết định khung hình phạt. Nếu người phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 2, khoản 3 và khoản 4 Điều 170 Bộ luật hình sự thì chỉ cần xác định người phạm tội đã đủ 14 tuổi là đã phải mang trách nhiệm hình sự, nhưng nếu người phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản một Điều 170 Bộ luật hình sự thì người phạm tội phải đủ 16 tuổi mới phải mang trách nhiệm hình sự.

những dấu hiệu về khách thể của tội phạm

Khách thể của tội cưỡng đoạt tài sản cũng tương tự như tội cướp tài sản và tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản, tức là  cùng một lúc xâm phạm tới hai khách thể ( quan hệ sở hữu và quan hệ nhân thân), nhưng đông đảo là quan hệ tài sản. Nếu mang xâm phạm tới quan hệ nhân thân thì ko phải là những thiệt hại về thể chất (tính mạng, thương tật), mà chỉ mang thể là những thiệt hại về tinh thần ( sự sợ hãi, lo âu), tuy mang ảnh hưởng tới sức khoẻ nhưng ko gây ra thương tích cho người bị hại; tính chất và mức độ xâm phạm tới quan hệ nhân thân ít nghiêm trọng hơn nhiều so với tội cướp tài sản hoặc tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản.

những dấu hiệu về mặt khách quan của tội phạm

a. Hành vi khách quan: Người phạm tội cưỡng đoạt tài sản mang thể thực hiện một trong những hành vi khách quan sau:

– Hành vi đe doạ sẽ tiêu dùng vũ lực:

Đe doạ sẽ tiêu dùng vũ lực là hành vi mang thể dược thực hiện bằng cử chỉ, hành động hoặc bằng lời nói, nhưng dù được thực hiện bằng hình thức nào thì việc tiêu dùng vũ lực cũng ko xảy ra ngay tức khắc. Đây là dấu hiệu đông đảo để phân biệt với tội cướp tài sản. Trong thực tiễn, mang những trường hợp người bị hại bị người phạm tội đe doạ sẽ tiêu dùng vũ lực nếu ko giao tài sản cho người phạm tội nhưng người bị hại ko sợ và ko giao tài sản cho người phạm tội, sau đó người phạm tội đã thực hiện hành vi vũ lực đối với người bị hại thì cũng ko phải là hành vi cướp tài sản mà vẫn là hành vi cưỡng đoạt tài sản.

Ví dụ: Tạ Phú C đã mang hành vi đe doạ cháu Nguyễn Thị O là học sinh lớp 6 nếu ko đưa cho C  50.000 đồng thì ngày mai đi học sẽ bị đánh. Cháu O rất lo sợ nhưng ko biết lấy đâu ra 50.000 đồng đưa cho C, nên hôm sau cháu O rủ thêm bốn khách tham quan khác cùng đi để nếu C mang gây sự thì đã mang những khách tham quan can thiệp. Hôm sau, cháu O cùng những khách tham quan trên đường đi tới trường thì bị C chặn đường đánh vì cháu O ko thực hiện yêu cầu của C, những khách tham quan cùng đi với  cháu O đã kịp báo cho lực lượng bảo vệ bắt C. Việc C thực hiện lời đe doạ của mình đối người bị hại nhưng ko vì thế mà cho rằng hành vi của C là hành vi phạm tội cướp tài sản, vì sau lúc đe doạ sẽ tiêu dùng vũ lực đối với cháu O nếu cháu ko giao tài sản thì hành vi cưỡng đoạt tài sản của C đã hoàn thành, còn việc C đánh cháu O thật là hậu quả do hành vi cưỡng đoạt tài sản của C gây ra cho cháu O chứ ko phải là hành vi nhằm chiếm đoạt tài sản của cháu O. Tuy nhiên, nếu trước hoặc trong lúc đánh cháu O, C vẫn yêu cầu cháu O phải đưa tiền cho C, thì hành vi cưỡng đoạt tài sản của C đã chuyển hoá thành hành vi cướp tài sản và trong trường hợp này C sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cướp tài sản.

Nói chung, người phạm tội chỉ đe doạ tiêu dùng vũ lực, nếu người bị hại ko giao tài sản thì người phạm tội cũng ko tiêu dùng vũ lực. Tuy nhiên cũng ko loại trừ trường hợp người phạm tội vẫn thực hiện lời đe doạ của mình để trả thù như trường hợp Tạ Phú C đối với cháu O nêu trên.

Nếu người phạm tội đe doạ sẽ tiêu dùng vũ lực và nói rõ ý định của mình buộc người mang trách nhiệm về tài sản phải giao tài sản cho người phạm tội trong một thời gian nhất định thì việc xác định hành vi phạm tội của họ dễ dàng hơn nhiều so với trường hợp người phạm tội đe doạ sẽ tiêu dùng vũ lực trực tiếp đối với người mang trách nhiệm về tài hoặc đối với người khác để buộc họ phải giao tài sản cho người phạm tội. Đây cũng là trường hợp thực tiễn xét xử dễ nhầm lẫn với tội cướp tài sản, bởi vì nếu xác định người phạm tội đe doạ tiêu dùng vũ lực ngay tức khắc thì đó là hành vi phạm tội cướp tài sản.

Ví dụ: Võ Công L thấy em Trần Mai H 10 tuổi mang đeo dây chuyền vàng, L rủ em H đi vào công viên Lê-nin để chơi. lúc đi qua chỗ vắng, L nói với cháu H cởi dây chuyền đưa cho y nếu ko sẽ bị đẩy xuống hồ, em H sợ định bỏ chạy thì L kéo em H lại rồi tiêu dùng tay giật chiếc dây chuyền của em H và doạ nếu kêu sẽ bóp cổ, rồi y bỏ đi. Nếu xác định người phạm tội chỉ đe doạ sẽ tiêu dùng vũ lực chứ ko mang căn cứ cho rằng người phạm tội tiêu dùng vũ lực ngay tức khắc nếu người mang trách nhiệm về tài sản ko giao tài sản cho người phạm tội thì đó là hành vi cưỡng đoạt tài sản. Ví dụ: Đào Văn T đang ngồi uống Cà phê trong quán nhìn thấy cháu Hoàng Kim D mang đeo một chiếc đồng hồ loại đắt tiền ngay lập tức nảy ý định chiếm đoạt; T tới sắp cháu D dăm doạ: “Cởi đồng hồ đưa cho tao nếu ko ăn đòn”, cháu D hoảng sợ  chạy ra ngoài và hô cướp! cướp! Thấy em D hô cướp, T ngay lập tức bỏ chạy nhưng mọi người trong quán đuổi bắt được y.

Người phạm tội mang thể đe doạ sẽ tiêu dùng vũ lực đối với người mang trách nhiệm về tài sản nhưng cũng mang thể đe doạ sẽ tiêu dùng vũ lực đối với người khác ( đông đảo là đối với người thân của người mang trách nhiệm với tài sản ). Ví dụ: Lê Minh Th viết thư cho chị Trần Thị Thu H với nội dung: “Nếu ko giao cho Th 20.000.000 đồng thì Th sẽ chặn đường đánh cháu Trần Đức Tr hoặc sẽ bắt cóc cháu Tr đem bán ra nước ngoài”. Vì sợ Th thực hiện lời đe doạ nên chị H đã phải giao cho Th số tiền mà Th yêu cầu.

– Những thủ đoạn người phạm tội tiêu dùng để uy hiếp tinh thần người bị hại tọa lạc chiếm đoạt tài sản   

Ngoài hành vi đe doạ sẽ tiêu dùng vũ lực đối với người mang trách nhiệm về tài sản nhằm chiếm đoạt tài sản, thì người phạm tội còn mang thể thực hiện những thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần của người mang trách nhiệm về tài sản để chiếm đoạt tài sản. 

Thông thường người phạm tội tiêu dùng những thủ đoạn như:
– Doạ sẽ huỷ hoại tài sản nếu người mang trách nhiệm về tài sản ko giao tài sản cho người phạm tội. Ví dụ: Doạ sẽ đốt nhà, đốt xe; doạ sẽ đập phá nhà, đập phá xe hoặc những tài sản khác…
– Doạ sẽ tố cáo hành vi sai phạm hoặc những bí mật đời tư của người mang trách nhiệm về tài sản mà họ ko muốn cho ai biết. Ví dụ: A biết B mang ngoại tình với chị H, nên A viết thư yêu cầu B phải giao cho y một số tiền, nếu ko y sẽ nói cho vợ của B biết về việc ngoại tình của B.
– Bịa đặt, vu khống người mang trách nhiệm về tài sản. Ví dụ: Trần Tuấn A là phóng viên một tờ báo của một ngành, viết một bài vu khống đồng chí Nguyễn Văn T là Phó giám đốc Uỷ ban nhân dân huyện đã quan hệ bất chính với chị Trần Thị M là nhân viên văn thư của huyện. Tuấn A ko gửi bài đăng báo mà giử cho đồng chí T với lời yêu cầu bóng gió “anh nên thu xếp cho êm” và gọi điện thoại gợi ý cho đồng chí T chi một số tiền, y sẽ “dẹp yên” chuyện này. Mặc dù ko mang việc quan hệ bất chính với chị M, nhưng vì sợ nếu A cho đăng bài báo thì uy tín của mình bị ảnh hưởng, nhất là sắp tới kỳ bầu cử lại Hội đồng nhân dân huyện, nên đồng chí T đã phải giao cho A một khoản tiền. Sau lúc nhận được tiền, Tuấn A thấy mang thể tiếp tục tống tiền được đồng chí T nên lại  gọi điện yêu cầu  đồng chí giao thêm tiền để lo việc, nhưng đồng chí T đã tố cáo hành vi tống tiền của A.
 – Giả danh là cán bộ, chiến sĩ Công an, Quân đội, Thuế vụ, Hải quan… để kiểm tra, bắt giữ, khám người mang trách nhiệm về tài sản buộc họ phải giao nộp tiền hoặc tài sản. Ví dụ: Bùi Huy T, Vũ Văn Đ và Hoàng Văn H đã giả danh Cảnh sát giao thông để chặn xe tải do anh Đinh Văn Th lái, buộc anh Th phải nộp một số tiền nếu ko sẽ đưa xe về trụ sở. Vì anh Th chở hàng tươi sống nếu để chúng đưa xe về trụ sở thì sẽ hỏng hết hàng nên anh Th đã giáo cho bọn chúng một số tiền.

Cưỡng đoạt tài sản là hành vi được thực hiện một cách công khai, trắng trợn. Tuy nhiên, sự công khai trắng trợn đông đảo đối với người mang trách nhiệm về tài sản, còn đối với những người khác, người phạm tội ko quan tâm, nếu hành vi phạm tội được thực hiện ở nơi công cùng, người phạm tội chỉ công khai trắng trợn với người mang trách nhiệm về tài sản còn những người khác thì người phạm tội lại mang ý thức lén lút.

b. Hậu quả

Tội cưỡng đoạt tài sản là tội mang cấu thành hình thức, điều này được thể hiện ngay điều văn của điều luật “nhằm chiếm đoạt tài sản”, do đó cũng như đối với tội cướp tài sản và tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt, hậu quả  ko phải là yếu tố đề nghị để định tội, nếu người phạm tội chưa gây ra hậu quả nhưng mang ý thức chiếm đoạt và đã thực hiện hành vi đe dạo sẽ tiêu dùng vũ lực hoặc tiêu dùng thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần của người mang trách nhiệm về tài sản là tội phạm đã hoàn thành. Tuy nhiên, nếu gây ra hậu quả thì tuỳ thuộc vào tính chất, mức độ nguy hiểm mà người phạm tội mang thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo khung hình phạt nặng hơn hoặc là tình tiết xem xét lúc quyết định hình phạt.

Nếu hậu quả chưa xảy ra ( người phạm tội chưa chiếm đoạt được tài sản) thì cũng ko vì thế mà cho rằng tội cưỡng đoạt tài sản được thực hiện ở giai đoạn chưa đạt, vì người phạm tội đã thực hiện hành vi khách quan đó là đe doạ sẽ tiêu dùng vũ lực hoặc đã tiêu dùng thủ đoạn uy hiếp tinh thần người mang trách nhiệm tới tài sản. Tuy nhiên, nếu người phạm tội chưa thực hiện hành vi đe doạ sẽ tiêu dùng vũ lực hoặc chưa tiêu dùng thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người mang trách nhiệm về tài sản, thì hành vi phạm tội thuộc trường hợp chuẩn bị phạm tội. Ví dụ: A, B, C bàn bạc sẽ viết thư đe doạ D nhằm buộc D phải giao cho cúng một số tiền, nhưng chưa viết thư hoặc dã viết thư rồi nhưng chưa gửi cho D thì bị phát hiện. Theo quy định tại Bộ luật hình sự thì người chuẩn bị phạm tội rất nghiêm trọng mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự, do đó chỉ người chuẩn bị phạm tội cưỡng đoạt tài sản theo khoản 2, khoản 3 và khoản 4 Điều 170 Bộ luật hình sự mới phải mang trách nhiệm hình sự, vì khoản một Điều 170 ko phải là tội phạm rất nghiêm trọng.

Do cấu tạo của Điều 170 Bộ luật hình sự ko mang quy định trường hợp gây thương tích hoặc gây tổn hại tới sức khoẻ của người khác là tình tiết định khung hình phạt. Do đó, nếu người phạm tội gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người bị hại hoặc của người khác thì tuy từng trường hợp mà người phạm tội còn bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoe của người khác

Ví dụ: Sau lúc đã cưỡng đoạt được tài sản, người phạm tội bỏ đi thì bị phát hiện nên đã tiêu dùng vũ lực tấn công người bị hại hoặc người đuổi bắt gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ cho những người này. 

những dấu hiệu về mặt chủ quan của tội phạm

Cũng như đối với tội cướp tài sản và tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản, tội cưỡng đoạt tài sản cũng được thực hiện do cố ý. Mục đích của người phạm tội là mong muốn chiếm đoạt được tài sản. Nếu hành vi đe doạ sẽ tiêu dùng vũ lực hoặc tiêu dùng thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người mang trách nhiệm về tài sản lại nhằm một mục đích khác mà ko nhằm chiếm đoạt tài sản thì ko phải là tội cưỡng đoạt tài sản mà tuỳ từng trường hợp cụ thể mà người phạm tội bị truy cứu trách nhiệm hình sự về một tội phạm tương ứng khác. Ví dụ: Để thù anh Đinh Văn Q, nên Đỗ Cao Th đã viết đơn vu khống anh Q  tiêu dùng bằng tốt nghiệp phổ thông giả nhằm ngăn cản việc anh Q sắp được đề bạt. Hành vi của Đỗ Cao Th là hành vi phạm tội vu khống.

Mục đích chiếm đoạt tài sản của người phạm tội mang thể mang trước lúc thực hiện hành vi đe doạ sẽ tiêu dùng vũ lực hoặc tiêu dùng thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người mang trách nhiệm về tài sản, nhưng cũng mang thể xuất hiện trong hoặc sau lúc đã thực hiện hành vi đe doạ sẽ tiêu dùng vũ lực hoặc tiêu dùng thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người mang trách nhiệm về tài sản. Ví dụ: Trong trường hợp của Đỗ Cao Th nêu trên, nếu sau lúc đã viết đơn vu khống, Đỗ Cao Th lại mang yêu cầu anh Q phải giao cho y một khoản tiền thì y mới rút đơn bãi nại cho anh Q thì hành vi của Th đã chuyển hoá từ tội vu khống thành tội cưỡng đoạt tài sản.

 Mục đích chiếm đoạt tài sản là dấu hiệu đề nghị để xác định tội danh. Tuy nhiên, ngoài mục đích chiếm đoạt, người phạm tội còn mang thể mang những mục đích khác cùng với mục đích chiếm đoạt hoặc chấp nhận mục đích chiếm đoạt của người đồng phạm khác thì người phạm tội cũng chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cưỡng đoạt tài sản. Ví dụ: Nguyễn Tiến D, mang thù với anh Trịnh Quốc H nên D đã rủ Đỗ Văn S và Lê Thị T viết thư cho vợ anh H vu khống anh H mang quan hệ bất chính với một cô sinh viên để trả thù, nhưng lúc bàn với S và T thì S và T nói : “Chúng tao cần tiền”. Sau lúc đã viết thư vu khống anh H, S và T điện thoại cho anh H phải nộp 50.000.000 đồng nếu ko sẽ gửi tiép thư cho cơ quan anh H, D biết việc làm của S và T nhưng ko nói gì. Trong trường hợp này, lúc đầu Nguyễn Tiến D chỉ mang ý định trả thù anh H, nhưng lúc bàn với đồng bọn, D đã tiếp nhận mục đích của S và T, nên D cũng phải mang trách nhiệm về tội cưỡng đoạt đoạt tài sản cùng với S và T.

Nguồn : Tổng hợp

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button