[SOẠN BÀI] THẠCH SANH | Soạn Văn 6 Sách Cánh Diều

Create by : https://globalizethis.org

IBAITAP: Truyện muốn nói về điều gì? Qua những hình ảnh trong truyện ta thấy được giá trị nhân đạo nào? Chúng có ý nghĩa như thế nào đối với lứa tuổi học sinh? Và câu chuyện đã răn dạy ta điều gì? Hãy cùng ibaitap tìm hiểu qua bài học “Thạch Sanh” nhé.

I. CHUẨN BỊ

Câu 1: Truyện kể về việc gì? Xác định những sự kiện chính trong truyện. (SGK Ngữ văn 6 tập 1-trang 19)

Lời giải chi tiết:

Truyện kể về Thạch Sanh. 

Những sự kiện chính trong truyện là:

  • Sự kì lạ về cách ra đời và lớn lên của Thạch Sanh.
  • Gặp và kết nghĩa anh em với Lý Thông.
  • Đi canh miếu và giết chết được chằn tinh.
  • Giết đại bàng để cứu công chúa – Lý Thông lấp cửa hang nhằm đoạt công.
  • Hồn đại bàng, chằn tinh báo oán khiến Thạch Sanh bị nhốt vào ngục.
  • Công chúa khỏi câm nhờ tiếng đàn của Thạch Sanh, nàng  đã vạch mặt Lý Thông và giải oan cho Thạch Sanh.
  • Thạch Sanh đối đầu cùng 18 nước chư hầu.
  • Thạch Sanh được vua truyền ngôi.

Câu 2: Truyện kể về ai? Ai là nhân vật nổi bật? Kết thúc truyện, số phận các nhân vật như thế nào? (SGK Ngữ văn 6 tập 1-trang 19)

Lời giải chi tiết:

– Truyện kể về Thạch Sanh, nhân vật nổi bật trong truyện cũng là Thạch Sanh.

– Kết thúc truyện, số phận của các nhân vật như sau: Thạch Sanh cưới được công chúa và được truyền ngôi. Mẹ con Lý Thông bị sét đánh chết và hóa kiếp thành bọ hung.

Câu 3: Qua diễn biến và kết thúc của truyện, tác giả dân gian muốn ca ngợi, phê phán hay nói lên ước mơ gì? Điều đó có liên quan như thế nào đến cuộc sống hiện nay? (SGK Ngữ văn 6 tập 1-trang 19)

Lời giải chi tiết:

– Qua diễn biến câu chuyện, tác giả nói lên ước mơ lớn nhất mà nhân dân muốn gửi gắm đó là trong cuộc chiến cái thiện sẽ chiến thắng cái ác, phê phán những kẻ sống vong ân bội nghĩa.

– Điều đó có liên quan vì trong cuộc sống hiện nay thiện ác phân minh, con người luôn muốn hướng xã hội công bằng, sống tình nghĩa và sống có ý nghĩa.

Câu 4: Những chỉ tiết nào trong truyện là chỉ tiết hoang đường, kì ảo? Những chi tiết này có tác dụng gì trong việc thể hiện nội dung và nghệ thuật của truyện? (SGK Ngữ văn 6 tập 1-trang 19)

Lời giải chi tiết:

– Những chi tiết hoang đường, kì ảo trong truyện là:

  • Ngọc Hoàng phái thái tử xuống làm con nuôi của hai vợ chồng già.
  • Người vợ mang thai mấy năm mới sinh.
  • Chằn tinh hiện nguyên hình là một con trăn khổng lồ, sau khi chết để lại một bộ cung tên bằng vàng.
  • Tiếng đàn thần của Thạch Sanh khi ở trong ngục và lúc đối đầu với quân giặc.
  • Niêu cơm thần của Thạch Sanh ăn mãi không hết.

– Những chi tiết ấy khiến cho câu chuyện trở nên sinh động, hấp dẫn và cuốn hút người đọc. 

II. ĐỌC HIỂU CÂU HỎI GIỮA BÀI

Câu 1: Nguồn gốc xuất thân của Thạch Sanh có gì đặc biệt? (SGK Ngữ văn 6 tập 1- trang 19)

Lời giải chi tiết:

Thạch Sanh là thái tử (Con của Ngọc Hoàng) được phái xuống đầu thai vào gia đình hai vợ chồng già.

Câu 2: Tính cách nào của Thạch Sanh được tác giả dân gian tập trung thể hiện trong phần 2? Hãy tìm một từ được lặp lại hai lần trong phần này để nói về tính cách ấy? (SGK Ngữ văn 6 tập 1- trang 20)

Lời giải chi tiết:

– Tính cách của Thạch Sanh được tác giả tập trung thể hiện qua phần 2 là: thật thà, ngay thẳng, dũng cảm và xả thân cứu giúp người khác khi gặp khó khăn.

– Từ được lặp lại 2 lần trong phần này để nói về tính cách đó là từ: Thật thà.

Câu 3: Thạch Sanh có những hành động dũng cảm nào trong phần (3)? (SGK Ngữ văn 6 tập 1- trang 21)

Lời giải chi tiết:

Những hành động dũng cảm của Thạch Sanh trong phần 3 là: 

  • Khi thấy đại bàng quắp theo một cô gái, Thạch Sanh không ngần ngại dùng cùng tên vàng bắn và truy theo vết máu tìm chỗ ẩn náu của nó.
  • Xung phong xuống hang cứu công chúa, và dũng mãnh giết chết con quái vật.
  • Cứu được con trai của vua Thủy Tề.

Câu 4: Em thử dự đoán khi Thạch Sanh xuống hang Lý Thông sẽ làm gì? (SGK Ngữ văn 6 tập 1- trang 21)

Lời giải chi tiết:

Với bản tính của Lý Thông em nghĩ hắn sẽ giết Thạch Sanh nhằm chiếm chiến công.

Câu 5: Khi xin cây đàn, Thạch Sanh có biết đó là cây đàn thần không? (SGK Ngữ văn 6 tập 1- trang 22)

Lời giải chi tiết:

Với tính cách của Thạch Sanh thì em nghĩ khi xin cây đàn chàng không biết đó là cây đàn thần.

Câu 6: Thạch Sanh đã cư xử với mẹ con Lý Thông như thế nào? Kết cục của mẹ con Lý Thông ra sao? (SGK Ngữ văn 6 tập 1- trang 22)

Lời giải chi tiết:

– Sau tất cả, Thạch Sanh không những không giết mẹ con Lý Thông mà còn cho chúng về quê làm ăn. 

– Hai mẹ con Lý Thông đi được nửa đường thì bị sét đánh chết và biến thành con bọ hung. Đây chính là kết cục của những kẻ ác.

Câu 7: Thạch Sanh đã làm gì khiến cho quân chư hầu không còn nghĩ đến chuyện đánh nhau và phải cúi đầu lạy tạ? (SGK Ngữ văn 6 tập 1- trang 23)

Lời giải chi tiết:

Thạch Sanh đã cầm cây đàn đánh trước quân giặc, khiến chúng bủn rủn chân tay và không còn nghĩ đến chuyện đánh nhau nữa. Chàng còn trọng thưởng cho ai có thể ăn hết được niêu cơm thần.

III. CÂU HỎI CUỐI BÀI

Câu 1: Theo em, Thạch Sanh thuộc kiểu nhân vật nào (người bất hạnh, người thông minh, người dũng sĩ, người khờ khạo)? (SGK Ngữ văn 6 tập 1- trang 23)

Lời giải chi tiết:

Theo em nhân vật Thạch Sanh thuộc kiểu nhân vật dũng sĩ.

Câu 2: Truyện cổ tích Thạch Sanh có những sự kiện chính nào? Em thích sự kiện nào nhất? (SGK Ngữ văn 6 tập 1- trang 23)

Lời giải chi tiết:

Những sự kiện chính trong truyện là:

  • Sự kì lạ về cách ra đời và lớn lên của Thạch Sanh.
  • Gặp và kết nghĩa anh em với Lý Thông.
  • Đi canh miếu và giết chết được chằn tinh.
  • Giết đại bàng để cứu công chúa – Lý Thông lấp cửa hang nhằm đoạt công.
  • Hồn đại bàng, chằn tinh báo oán khiến Thạch Sanh bị nhốt vào ngục.
  • Công chúa khỏi câm nhờ tiếng đàn của Thạch Sanh, nàng  đã vạch mặt Lý Thông và giải oan cho Thạch Sanh.
  • Thạch Sanh đối đầu cùng 18 nước chư hầu.
  • Thạch Sanh được vua truyền ngôi.

– Trong các sự kiện đó em thích nhất là sự kiện Công chúa khỏi câm nhờ tiếng đàn của Thạch Sanh và vạch mặt Lý Thông và giải oan cho Thạch Sanh.

Câu 3: Theo em, Thạch Sanh là người có tính cách gì? Tìm một số chỉ tiết trong truyện để khẳng định nhận xét ấy của em. (SGK Ngữ văn 6 tập 1- trang 23)

Lời giải chi tiết:

– Sau khi đọc truyện em thấy Thạch Sanh là người nhân hậu, độ lượng và vô cùng trong sáng. Chàng luôn muốn xả thân giúp đỡ người bị hại mà không màng đến chuyện được trả ơn.

– Các chi tiết khẳng định nhận xét ấy của em là: 

  • Mặc dù đã biết rõ bộ mặt của mẹ con Lý Thông nhưng chàng vẫn thả chúng về quê.
  • Chàng cứu công chúa cùng Thái tử nhưng cũng không mong được đền ơn.
  • Tìm biện pháp hòa bình để giải quyết với 18 nước chư hầu.

Câu 4: Hãy chỉ ra các chi tiết hoang đường, kì ảo trong truyện. Những chỉ tiết này có tác dụng gì trong việc khắc hoạ nhân vật Thạch Sanh? (SGK Ngữ văn 6 tập 1- trang 23)

Lời giải chi tiết:

Các chi tiết hoang đường, kì ảo trong truyện và ý nghĩa của chúng là:

  • Thạch Sanh là thái tử do Ngọc Hoàng phái xuống đầu thai làm con của đôi vợ chồng nhà nọ.Người mẹ mang thai mấy năm mà vẫn không sinh. Được thiên thần dạy đủ mọi loại tài năng và các phép thần thông. Chàng giết chết chằn tinh và đại bàng. => Khẳng định nguồn gốc cao quý cùng tài năng phi thường của Thạch Sanh.
  • Cứu con trai của vua Thủy Tề và được mời xuống Thủy Cung => Thể hiện người hiền thì sẽ gặp lành.
  • Hồn chằn tinh cùng đại bàng báo oán vu oan cho Thạch Sanh => Nói lên sức sống dai dẳng của cái ác.
  • Niêu cơm thần ăn mãi không hết  => Thể hiện ước mơ về cuộc sống no đủ của những người lao động.
  • Cây đàn thần giúp Thạch Sanh giải được oan nó còn giúp đất nước hòa bình => Hình ảnh này tượng trưng cho công lý, cho sức mạnh của chính nghĩa

– Những chi tiết này có tác dụng tăng sức hấp dẫn cho truyện đồng thời thể hiện quan niệm của người lao động về công lý, xây dựng lên một nhân vật Thạch Sanh lý tưởng và có tấm lòng bao dung độ lượng.

Câu 5: Các chi tiết kết thúc truyện: “Nhà vua gả công chúa cho Thạch Sanh. Lễ cưới của họ tưng bừng nhất kinh kỳ, chưa bao giờ và chưa ở đâu có lễ cưới tưng bừng như thế.” và “Về sau, vua không có con trai, đã nhường ngôi cho Thạch Sanh.” cho thấy nhân dân ta muốn thể hiện ước mơ gì? (SGK Ngữ văn 6 tập 1- trang 23)

Lời giải chi tiết:

Chi tiết kết thúc truyện cho ta thấy ước mơ của nhân dân về công lý và đạo lý “Ở hiền gặp lành, ác giả ác báo” đồng thời phê phán những kẻ sống vong ân bội nghĩa.

Câu 6: Đoạn thơ sau đã nhấn mạnh thêm ý nghĩa nào của truyện Thạch Sanh? (SGK Ngữ văn 6 tập 1- trang 24)

Đàn kêu: Ai chém chằn tinh

Cho mày vinh hiển dự mình quyền sang?

Đàn kêu: Ai chém xà vương

Đem nàng công chúa triều đường về đây?

Đàn kêu: Hỡi Lý Thông mày

Cớ sao phụ nghĩa lại rày vong ân?

Đàn kêu: Sao ở bất nhân

Biết ăn quả lại quên ân người trồng?

(Truyện thơ Nôm Thạch Sanh)

Lời giải chi tiết:

Đoạn thơ trên nhấn mạnh ý nghĩa: Nhân danh công lý, tiếng đàn ấy đã thay những nạn nhân nói lên tất cả sự thật. Trả lại sự trong sạch cho người có công đồng thời tố cáo những kẻ ác độc, gian xảo cướp công. Âm thanh của tiếng đàn như tiếng của quan tòa phân xử rạch ròi nói rõ tất cả những lẽ đời ân oán, nghĩa tình, vọng từ ngục tối tới khắp kinh thành.

Khi copy nhớ ghi nguồn : https://globalizethis.org nhé . Chúc bạn may mắn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

This site uses cookies to offer you a better browsing experience. By browsing this website, you agree to our use of cookies.