[SOẠN BÀI] NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý

Create by : https://globalizethis.org

I. PHÂN BIỆT NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý

Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi: (SGK Ngữ văn 9 tập 2- trang 75)

– Trời ơi, chỉ còn có năm phút!

Chính là anh thanh niên giật mình nói to, giọng cười nhưng đầy tiếc rẻ. Anh chạy ra nhà phía sau, rồi trở vào liền, tay cầm một cái làn. Nhà họa sĩ tặc lưỡi đứng dậy. Cô gái cũng đứng lên, đặt lại chiếc ghế, thong thả đi đến chỗ bác già.

– Ô! Cô còn quên chiếc mùi soa đây này!

Anh thanh niên vừa vào, kêu lên. Để người con gái khỏi trở lại bàn, anh lấy chiếc khăn tay còn vo tròn kẹp giữa cuốn sách tới trả cho cô gái. Cô kĩ sư mặt đỏ ửng, nhận lại chiếc khăn và quay vội đi.

(Theo Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

1. Qua câu “Trời ơi, chỉ còn có năm phút!”, em hiểu anh thanh niên muốn nói điều gì? Vì sao anh không nói thẳng điều đó với họa sĩ và cô gái?

2. Câu nói thứ hai của anh thanh niên có ẩn ý gì không?

Lời giải chi tiết: 

1. Qua câu nói trên em hiểu anh thanh niên muốn thông báo thời gian và sự gấp gáp cùng sự luyến tiếc khi thời gian còn lại quá ít, anh không nói thẳng với họa sĩ và cô gái vì anh muốn che giấu sự “tiếc rẻ” khi phải chia tay hai người khách:

2. Câu nói mang hàm ý.

II. LUYỆN TẬP

Câu 1: Đọc lại đoạn trích đã dẫn ở mục I và cho biết. (SGK Ngữ văn 9 tập 2- trang 75):

a. Câu nào cho thấy họa sĩ cũng chưa muốn chia tay anh thanh niên? Từ ngữ nào giúp em nhận ra điều ấy?

b. Tìm những từ ngữ miêu tả thái độ của cô gái trong câu cuối đoạn văn. Thái độ ấy giúp em đoán ra điều gì liên quan đến chiếc mùi soa?

Lời giải chi tiết: 

a. Câu nói cho thấy họa sĩ cũng chưa muốn chia tay anh thanh niên là “nhà họa sĩ tặc lưỡi đứng dậy” em biết được điều ấy qua cụm từ tặc lưỡi. 

– Người kể chuyện không nói rõ ý của họa sĩ mà muốn để người đọc tự cảm nhận qua hình ảnh.

b. Những từ ngữ miêu tả thái độ của cô gái trong câu cuối đoạn văn là: mặt đỏ ửng, nhận lại chiếc khăn, vội quay đi.

– Thái độ ấy thể hiện sự ngượng ngùng của cô gái, cô gái quay đi để giấu đi sự xấu hổ. Cô muốn tặng anh thanh niên chiếc khăn mùi xoa làm kỉ niệm nhưng đã bị từ chối.

Câu 2: Hãy cho biết hàm ý của câu in đậm trong đoạn trích sau đây: (SGK Ngữ văn 9 tập 2- trang 75)

Bác lái xe dắt anh ta lại chỗ nhà hội họa và cô gái:

– Đây, tôi xin giới thiệu với anh một họa sĩ lão thành nhé. Và cô đây là kĩ sư nông nghiệp. Anh đưa khách về nhà đi. Tuổi già cần nước chè: ở Lào Cai đi sớm quá. Anh hãy đưa ra cái món chè pha nước mưa thơm như nước hoa của Yên Sơn nhà anh.

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa) 

Lời giải chi tiết: 

Câu in đậm trên mang hàm ý: Bác lái xe muốn anh thanh niên tiếp đoán ông họa sĩ và cô kỹ sư. 

Câu 3: Tìm câu chứa hàm ý trong đoạn trích sau và cho biết nội dung của hàm ý. (SGK Ngữ văn 9 tập 2- trang 75)

Mẹ nó đâm nổi giận quơ đũa bếp dọa đánh, nó phải gọi nhưng lại nói trổng:

– Vô ăn cơm!

Anh Sáu vẫn ngồi im, giả vờ không nghe, chờ nó gọi “Ba vô ăn cơm”. Con bé cứ đứng trong bếp nói vọng ra: 

– Cơm chín rồi!

Anh cũng không quay lại.

(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)

Lời giải chi tiết: 

– Câu có hàm ý trong đoạn trích trên là: “Cơm chín rồi!”.

– Nó mang hàm ý “ông vô ăn cơm đi!”.

Câu 4: Đọc các đoạn trích sau đây (trích từ truyện ngắn Làng của Kim Lân), cho biết những câu in đậm có phải là câu chứa hàm ý không. Vì sao? (SGK Ngữ văn 9 tập 2- trang 76)

a. Có người hỏi:

– Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?..

– Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy!

Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng, vươn vai nói to:

– Hà, nắng gớm, về nào…

Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo.

b. – Này, thầy nó ạ.

Ông Hai nằm rũ ra ở trên giường không nói gì.

– Thầy nó ngủ rồi à?

– Gì?

Ông lão khẽ nhúc nhích.

– Tôi thấy người ta đồn…

Ông lão gắt lên:

– Biết rồi!

Bà Hai nín bặt. Gian nhà lặng đi, hiu hắt.

Lời giải chi tiết: 

Những câu in đậm trên không chứa hàm ý. Câu in đậm thứ nhất là câu nói lảng còn câu in đậm thứ hai là câu nói dở dang.

Khi copy nhớ ghi nguồn : https://globalizethis.org nhé . Chúc bạn may mắn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

This site uses cookies to offer you a better browsing experience. By browsing this website, you agree to our use of cookies.