Hỏi đáp

Nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương?

[Global This]

Diễn ra trong bối cảnh triều đình nhà Nguyễn bắt đầu suy yếu nhưng phong trào Cần Vương vẫn được đông đảo nhân dân ta hưởng ứng. Vậy đâu là nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương? Cùng GiaiNgo tìm câu trả lời qua bài viết sau!

Cần Vương mang nghĩa là gì?

Cần Vương mang nghĩa là là giúp vua, phò vua giúp nước. Trong lịch sử VN, đã từng mang những lực lượng nhân danh giúp nhà vua như thời Lê sơ, những cánh quân hưởng ứng lời mời gọi của vua Lê Chiêu Tông chống lại quyền thần Mạc Đăng Dung.

Tuy nhiên, phong trào này ko để lại nhiều dấu ấn. Cho nên lúc nhắc tới Cần Vương, người ta thường nghĩa tới phong trào chống Pháp xâm lược.

Nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương?

Phong trào Cần Vương (1885 – 1896) là tập hợp hệ thống những cuộc khởi nghĩa vũ trang khắp cả nước nhằm hưởng ứng chiếu Cần Vương của vua Hàm Nghi. Phong trào thu hút được một số quan lại trong triều đình và văn thân.

Ngoài ra, phong trào còn thu hút đông đảo những tầng lớp sĩ phu yêu nước thời bấy giờ. Tuy nhiên, quy mô của phong trào còn riêng lẻ và mang tính địa phương.

Phân tích nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương

Nguyên nhân sâu xa bùng nổ phong trào Cần Vương

Nguyên nhân sâu xa bùng nổ phong trào Cần Vương liên quan tới hai hiệp ước mà triều đình Huế đã kí với Pháp để cầu hòa. Sau hai hiệp ước Hác-măng (1883) và Pa-tơ-nốt (1884), thực dân Pháp cơ bản đã hoàn thành việc thiết lập chế độ bảo hộ ở Bắc Kì và Trung Kì, chiếm được một phần nước ta.

Trước tình hình đó, triều đình Huế phân hóa thành hai bộ phận là phái chủ hòa và phái chủ chiến. Phái chủ chiến do Tôn Thất Thuyết Tiên phong vẫn nuôi hi vọng giành lại chủ quyền từ tay Pháp lúc mang điều kiện.

Nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương?

Dựa vào phong trào kháng chiến của nhân dân, phái chủ chiến mạnh tay hành động. Tôn Thất Thuyết là Thượng thu Bộ Binh bí mật cho xây dựng lực lượng, tích trữ lương thảo và vũ khí để chuẩn bị chiến đấu. Ông còn thẳng tay phế bỏ và trừng trị những vua, quan thân Pháp, đưa Ưng Lịch lên ngôi (vua Hàm Nghi).

Trước hành động của phe chủ chiến, thực dân Pháp lo sợ. Chúng tìm mọi cách để loại trừ thế lực của Tôn Thất Thuyết. Tình hình chiến sự vô cùng căng thẳng.

Nguyên nhân trực tiếp bùng nổ phong trào Cần Vương

Nguyên nhân trực tiếp bùng nổ phong trào Cần Vương:

Trước tình hình bất lợi, Tôn Thất Thuyết đã biết được ý đồ của thực dân Pháp. Lực lượng phe chủ chiến quyết định ra tay trước.

Đêm ngày 4 rạng ngày 5/7/1885, Tôn Thất Thuyết hạ lệnh tấn công Pháp tại tòa Khâm sứ đồn Mang Cá. Cuộc chiến đấu diễn ra vô cùng ác liệt. Tuy nhiên, do chưa mang sự chuẩn bị chu đáo và tương quan lực lượng, sức chiến đấu của ta nhanh chóng giảm sút. Quân Pháp phản công mạnh mẽ.

Sáng ngày 5/7, cuộc tấn công thất bại nên Tôn Thất Thuyết phải đưa vua Hàm Nghi chạy ra Tân Sở (Quảng Trị). Tại đây, ngày 13/7/1885, Tôn Thất Thuyết nhân danh vua Hàm Nghi xuống chiếu Cần Vương, mời gọi văn thân, sĩ phu, nhân dân cả nước đứng lên giúp vua cứu nước.

Nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương?

Phong trào Cần Vương bùng nổ. Từ đó, một phong trào yêu nước, đấu tranh chống xâm lược diễn ra sôi nổi, kéo dài liên tục tới cuối thế kỷ XIX.

Tính chất của phong trào Cần Vương

Tính chất của phong trào Cần Vương là phong trào yêu nước trên lập trường phong kiến. Đây là một phong trào yêu nước chống thực dân Pháp ngoại xâm theo ý thức hệ phong kiến, thể hiện tính dân tộc sâu sắc.

Phong trào là sự tư vấn giúp vua giành lại đất nước phong kiến, thể hiện tình yêu dân tộc. Tuy nhiên, phong trào lại diễn ra theo khuynh hướng lẻ tẻ. Đây cũng là một trong những nguyên nhân thất bại của phong trào Cần Vương.

những giai đoạn phát triển của phong trào Cần Vương

Phong trào Cần Vương phát triển qua hai giai đoạn:

  • Giai đoạn I (1885 – 1888): Phong trào bùng nổ trên khắp cả nước.
  • Giai đoạn II (1888 – 1896): Phong trào quy tụ những cuộc khởi nghĩa lớn.

Kết quả của phong trào Cần Vương

Phong trào Cần Vương đã nhận được sự hưởng ứng của đông đảo những tầng lớp nhân dân. những cuộc đấu tranh chống xâm lược Pháp diễn ra liên tục khắp cả nước. Tuy nhiên, do thiếu sự nhất quán, tổ chức trong đấu tranh và sự chênh lệch lực lượng đã khiến cho phong trào Cần Vương thất bại sau 12 năm kháng chiến.

Nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương?

Nguyên nhân thất bại của phong trào Cần Vương:

  • Tính chất địa phương: Phong trào Cần Vương thất bại mang nguyên nhân tới từ sự kháng cự chỉ mang tính chất địa phương. những lãnh đạo của phong trào chỉ mang uy tín tại địa phương nơi xuất thân, lúc họ bị bắt hoặc giết thì nghĩa quân đầu hàng hoặc giải tán.
  • Thiếu sự quy tụ và đường lối lãnh đạo: Phong trào Cần Vương vẫn chưa hội tụ và tập hợp được thành một khối thống nhất; chưa mang phương hướng hoạt động cũng như đường lối chiến lược rõ ràng đủ mạnh để chống Pháp.
  • Quan hệ với nhân dân: những cuộc khởi nghĩa của phong trào Cần Vương ko lấy được sự tin tưởng từ nhân dân bởi gốc rễ chưa xuất phát từ nông dân. những đạo quân còn đi cướp bóc của dân chúng.
  • Mâu thuẫn với tôn giáo: Việc xung đột với Công giáo của quân Cần Vương buộc nhiều giáo dân phải tự vệ bằng cách liên kết thông đồng với thực dân Pháp. Theo thống kê của người Pháp cho biết, mang hơn 20.000 giáo dân đã bị quân Cần Vương giết hại.
  • Mâu thuẫn sắc tộc: Sự sai lầm trong chính sách sa thải những quan chức Việt, cho dân tộc thiểu số quyền tự trị khiến cho những sắc dân này đã đứng về phía Pháp. Chính người Thượng đã bắt Hàm Nghi. những bộ lạc Thái, Mán, Mèo, Nùng, Thổ đều đã cắt đường liên lạc của quân Cần Vương. Họ cũng giúp quân Pháp chiến tranh phản du kích đầy hiệu quả.
  • Vũ khí: Với vũ khí tự túc, thô sơ, quân Cần Vương khó mà đối đầu với vũ khí tiên tiến của quân đội Pháp.
  • Lực lượng chênh lệch: Lực lượng của phong trào Cần Vương quá chênh lệch so với đội quân hùng mạnh của Pháp. Họ chỉ mang thể tấn công vào những chỗ yếu, sơ hở của địch; ko đủ năng lực thực hiện chiến tranh trực diện với lực lượng của địch.
  • Tinh thần chiến đấu: Ngoại trừ một số thủ lĩnh mang tinh thần chiến đấu tới cùng và hi sinh vì nước, ko ít thủ lĩnh quân khởi nghĩa nhanh chóng buông vũ khí đầu hàng lúc tương quan lực lượng bắt đầu bất lợi. Vì vậy mới khiến cho phong trào nhanh chóng suy yếu và tan rã.

Ý nghĩa của phong trào Cần Vương

Ý nghĩa của phong trào Cần Vương:

Phong trào Cần Vương đã thể hiện sâu sắc tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường, bất khuất của nhân dân ta. Nhân dân sẵn sàng đứng lên đấu tranh chống thực dân Pháp, giành lại độc lập dân tộc.

Sự thất bại của phong trào do hệ tư tưởng phong kiến chi phối. Cho nên, lúc phong trào thất bại cũng đã chấm dứt thời kì đấu tranh theo ý thức hệ tư tưởng phong kiến, chấm dứt sứ mệnh lịch sử của giai cấp phong kiến trong việc lãnh đạo phong trào cách mạng.

Từ đây, phong trào cách mạng của VN cần phải tìm ra con đường đấu tranh mới để giành được độc lập dân tộc. Chính điều này đã giúp cho những người yêu nước VN hướng tới những tư tưởng cách mạng mới, tiếp tục thực hiện nhiệm vụ giải phóng dân tộc.

Kết quả thất bại nhưng phong trào cũng đã cổ vũ mạnh mẽ tinh thần đấu tranh chống lại quân xâm lược của nhân dân ta. Phong trào này thất bại thì sẽ mang những phong trào mới nổ ra, tiếp nối truyền thống chống quân xâm lược của nước ta.

So sánh phong trào Cần Vương và khởi nghĩa Yên Thế

Phong trào Cần Vương và khởi nghĩa Yên Thế đều là những phong trào yêu nước chống lại ách đô hộ của thực dân Pháp của nhân dân ta. Cả hai đều mang sự tham gia đông đảo những tầng lớp nhân dân khác nhau. Tuy nhiên, do còn nhiều mặt hạn chế về lực lượng, tổ chức nên đều bị thất bại.

Nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương?

Lãnh đạo

  • Phong trào Cần Vương do những văn thân, sĩ phu yêu nước dưới ngọn cờ Cần Vương lãnh đạo.
  • Khởi nghĩa Yên Thế do nông dân khởi xướng mà đứng đầu là Đề Thám (Hoàng Hoa Thám).

Mục đích

  • Phong trào Cần Vương là chống Pháp, giành lại độc lập, khôi phục lại chế độ phong kiến.
  • Khởi nghĩa Yên Thế nhằm chống lại chính sách bình định của Pháp. Mong muốn xây dựng một thị trường bình đẳng và sơ khai về kinh tế xã hội.

Thời gian tồn tại

  • Phong trào Cần Vương diễn ra hơn mười năm (1985 – 1986) trong thời kì Pháp bình định VN.
  • Khởi nghĩa Yên Thế diễn ra trong ba mươi năm (1884 – 1913), trong cả thời kì Pháp bình định và tiến hành khai thác thuộc địa lần thứ nhất.

Địa bàn hoạt động

  • Phong trào Cần Vương hoạt động rộng trải khắp Bắc Kì và Trung Kì.
  • Khởi nghĩa Yên Thế hoạt động hầu hết ở vùng núi Yên Thế (Bắc Giang) và một số tỉnh Bắc Kì.

Lực lượng tham gia

  • Phong trào Cần Vương được đông đảo văn thân, sĩ phu yêu nước và nông dân hưởng ứng.
  • Khởi nghĩa Yên Thế do phần lớn nông dân chiến đấu.

Phương thức đấu tranh

  • Phong trào Cần Vương là đấu tranh khởi nghĩa vũ trang.
  • Khởi nghĩa Yên Thế là khởi nghĩa vũ trang nhưng mang giai đoạn hòa hoãn, mang giai đoạn lại tác chiến.

Tính chất

  • Phong trào Cần Vương là phong trào đấu tranh yêu nước chống Pháp theo khuynh hướng phong kiến và thể hiện tinh thần dân tộc sâu sắc.
  • Khởi nghĩa Yên Thế là phong trào nông dân mang tính chất tự vệ, tự phát.

Kết quả

  • Phong trào Cần Vương phát triển qua hai giai đoạn và kết thúc sớm hơn phong trào nông dân Yên Thế.
  • Khởi nghĩa Yên Thế phát triển qua ba giai đoạn và kết thúc trước lúc chiến tranh thế giới thứ nhất nổ ra.

Như vậy, chúng ta đã biết nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương. Tuy phong trào đấu tranh thất bại nhưng đã cho thấy truyền thống yêu nước chống giặc ngoại xâm của nhân dân ta. Đồng thời, phong trào cũng để lại những bài học triết lý cho những cuộc đấu tranh Tương lai. Đừng quên theo dõi GiaiNgo trong những bài viết tiếp theo!

Nguồn : Tổng hợp

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button