Pháp luật

Người bị động kinh sở hữu phải sở hữu trách nhiệm hình sự?

Chào luật sư! Xin nhờ luật giải đáp giúp em: Người bị bệnh động kinh sở hữu trách nhiệm hình sự hay ko? lúc nào gọi là mất năng lực trách nhiệm hình sự ? Người bị động kinh đã nhiều chửi bới hoặc đánh người gây thương tích thì xử lý như thế nào? Biện pháp quản lý người bệnh động kinh thuộc cơ quan nào và điều kiện nào đủ cơ sở đưa người bệnh động điều trị bắc buộc? Em chân thành cảm ơn luật sư!

Trả lời

Theo quy định tại Điều 21 của Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) tình trạng ko sở hữu năng lực trách nhiệm hình sự là

Điều 21. Tình trạng ko sở hữu năng lực trách nhiệm hình sự
Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong lúc đang mắc bệnh tâm thần, một bệnh khác làm mất năng lực nhận thức hoặc năng lực điều khiển hành vi của mình, thì ko phải sở hữu trách nhiệm hình sự.

sở hữu hai dấu hiệu chính để xác định tình trạng ko sở hữu năng lực trách nhiệm hình sự:
Về dấu hiệu y học: Người trong tình trạng ko sở hữu năng lực trách nhiệm hình sự là người mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm rối loạn hoạt động tâm thần.
Về dấu hiệu tâm lý: Người trong tình trạng ko sở hữu năng lực trách nhiệm hình sự là người đã mất năng lực hiểu biết biết những đòi hỏi của xã hội liên quan tới hành v nguy hiểm cho xã hội đã thực hiện, là người ko sở hữu năng lực giới thiệu thông tin hành vi đã thực hiện là đúng hay sai, nên làm hay ko nên làm. Theo đó, họ ko thể kiềm chế được việc thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội để thực hiện xử sự khác phù hợp với đòi hỏi của xã hội.

Ngoài ra, nếu người đó sở hữu năng lực nhận thức cũng như năng lực điều khiển hành vi của mình nhưng do những xung đột bệnh lý ko thể kiềm chế được việc thực hiện hành vi đó thì vẫn được coi là ko sở hữu năng lực trách nhiệm hình sự.

xung quanh đó pháp luật cũng quy định về độ tuổi sở hữu trách nhiệm hình sự tại điều 12 Bộ luật hình sự 2015:

Điều 12. Tuổi sở hữu trách nhiệm hình sự
một. Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải sở hữu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bộ luật này sở hữu quy định khác.
2. Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi chỉ phải sở hữu trách nhiệm hình sự về tội giết người, tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, tội hiếp dâm, tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi tới dưới 16 tuổi, tội cướp tài sản, tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản; về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm riêng biệt nghiêm trọng quy định tại một trong những điều sau đây:
a) Điều 143 (tội cưỡng dâm); Điều 150 (tội mua bán người); Điều 151 (tội mua bán người dưới 16 tuổi);
b) Điều 170 (tội cưỡng đoạt tài sản); Điều 171 (tội cướp giật tài sản); Điều 173 (tội trộm cắp tài sản); Điều 178 (tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản);
c) Điều 248 (tội sản xuất trái phép chất ma túy); Điều 249 (tội tàng trữ trái phép chất ma túy); Điều 250 (tội vận chuyển trái phép chất ma túy); Điều 251 (tội mua bán trái phép chất ma túy); Điều 252 (tội chiếm đoạt chất ma túy);
d) Điều 265 (tội tổ chức đua xe trái phép); Điều 266 (tội đua xe trái phép);
đ) Điều 285 (tội sản xuất, mua bán, trao đổi hoặc tặng cho công cụ, thiết bị, ứng dụng để sử dụng vào mục đích trái pháp luật); Điều 286 (tội phát tán chương trình tin học gây hại cho hoạt động của mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử); Điều 287 (tội cản trở hoặc gây rối loạn hoạt động của mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử); Điều 289 (tội xâm nhập trái phép vào mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử của người khác); Điều 290 (tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản);
e) Điều 299 (tội khủng bố); Điều 303 (tội phá hủy công trình, cơ sở, phương tiện trọng yếu về an ninh quốc gia); Điều 304 (tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự).

Như vậy động kinh sở hữu phải sở hữu trách nhiệm hình sự ko?

Trước hết, ta sở hữu thể hiểu biết bệnh động kinh là một rối loạn từ những tín hiệu điện trong não, gây co giật tái diễn. Một số người bị động kinh chỉ đơn thuần là nhìn ngây người trong vài giây trong quá trình lên cơn, trong lúc những người khác nặng hơn thì chuẩn xác co giật. Người bị động kinh trong lúc lên cơn sẽ mất năng lực nhận thức, ko thể kiểm soát hoặc điều chỉnh được hành vi của mình. lúc liên quan tới hành vi phạm tội, người bị bệnh này cần sở hữu giấy xác nhận tình trạng, mức độ nặng nhẹ bệnh của cơ sở y tế, chuyên môn.

Như vậy, người động kinh sẽ ko phải sở hữu trách nhiệm hình sự lúc họ thực hiện hành vi phạm tội của mình trong lúc phát tác bệnh do họ ko thể nhận thức, điều khiển hành vi của mình kể cả trong trường hợp họ từ đủ 16 tuổi trở lên.

Nếu họ thực hiện hành vi phạm tội trong ngẫu nhiên phát tác bệnh, nên họ vẫn sở hữu năng lực nhận thức và điều chỉnh hành vi của mình thì vẫn phải sở hữu trách nhiệm hình sự về hành vi của mình. Tùy vào từng trường hợp mà họ sở hữu thể chịu toàn bộ hay một phần trách nhiệm hình sự  trừ trường hợp họ chưa đủ 16 tuổi và hành vi đókhông phải là tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc  tội phạm  riêng biệt nghiêm trọng thì họ ko phải sở hữu trách nhiệm hình sự.

Người bị động kinh đã nhiều chửi bới hoặc đánh người gây thương tích thì xử lý như thế nào?

Trường hợp thứ nhất, Người bị động kinh từ đủ 14 tuổi  tới chưa đủ 16 tuổi

Thực hiện hành vi phạm tội lúc người đó bị lên cơn,phát tác bệnh thì đương nhiên ko phải sở hữu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 12 Bộ luật hình sự 2015

lúc người đó ở trạng thái bình thường mà thực hiện hành vi chửi bới, đánh người gây thương tích thì chỉ bị xử lý lúc vi phạm quy định của điều 12 Bộ luật hình sự 2015 kể trên

Trường hợp thứ hai, người bị động kinh từ 16 tuổi trở lên

lúc người đó thực hiện hành vi phạm tội trong lúc phát tác, lên cơn dẫn tới ko nhận thức ( cần phải sở hữu cơ sở chứng minh như kt quả khám bệnh của cơ sở y tế, của những chuyên gia về lĩnh vực này) điều chỉnh được hành vi của mình thì ko phải sở hữu trách nhiệm hình sự.

lúc người đó thực hiện hành vi lúc bệnh tình ổn định thì vẫn phải sở hữu trách nhiệm về hành vi chửi bới của mình gây ra theo quy định tại Điều 5 nghị định 167/2013/NĐ-CP:

Điều 5. Vi phạm quy định về trật tự công cùng
một. Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng tới 300.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) sở hữu cử chỉ, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác;
b) Gây mất trật tự ở rạp hát, rạp chiếu phim, nhà văn hóa, câu lạc bộ, nơi biểu diễn nghệ thuật, nơi tổ chức những hoạt động thể dục, thể thao, lễ hội, triển lãm, hội chợ, trụ sở cơ quan, tổ chức, khu dân cư, trường học, bệnh viện, nhà ga, bến tàu, bến xe, trên đường phố, ở khu vực cửa khẩu, cảng hoặc ở nơi công cùng khác;
c) Thả rông động vật nuôi trong TP, thị xã hoặc nơi công cùng.
2. Phạt tiền từ 500.000 đồng tới một.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Đánh nhau hoặc xúi giục người khác đánh nhau;
b) Báo thông tin giả tới những cơ quan nhà nước sở hữu thẩm quyền;
c) Say rượu, bia gây mất trật tự công cùng;
d) Ném gạch, đất, đá, cát hoặc bất cứ vật gì khác vào nhà, vào phương tiện giao thông, vào người, trang bị, tài sản của người khác;
đ) Tụ tập nhiều người ở nơi công cùng gây mất trật tự công cùng;
e) Để động vật nuôi gây thiệt hại tài sản cho người khác;
g) Thả diều, bóng bay, chơi máy bay, đĩa bay sở hữu điều khiển từ xa hoặc những vật bay khác ở khu vực sân bay, khu vực cấm; đốt và thả “đèn trời”;
h) Sách nhiễu, gây phiền hà cho người khác lúc bốc vác, chuyên chở, giữ hành lý ở những bến tàu, bến xe, sân bay, bến cảng, ga đường sắt và nơi công cùng khác.
3. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng tới 3.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Tàng trữ, đựng giấu trong người, trang bị, phương tiện giao thông những loại dao, búa, những loại công cụ, phương tiện khác thường sử dụng trong lao động, sinh hoạt hàng ngày nhằm mục đích gây rối trật tự công cùng, cố ý gây thương tích cho người khác;
b) Lôi kéo hoặc kích động người khác gây rối, làm mất trật tự công cùng;
c) Thuê hoặc lôi kéo người khác đánh nhau;
d) Gây rối trật tự tại phiên tòa, nơi thi hành án hoặc sở hữu hành vi khác gây trở ngại cho hoạt động xét xử, thi hành án;
đ) Gây rối trật tự tại nơi tổ chức thi hành quyết định cưỡng chế;
e) Xâm hại hoặc thuê người khác xâm hại tới sức khỏe của người khác;
g) Lợi dụng quyền tự do dân chủ, tự do tín ngưỡng để lôi kéo, kích động người khác xâm phạm tiện lợi của Nhà nước, quyền và tiện lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân;
h) Gây rối hoặc cản trở hoạt động bình thường của những cơ quan, tổ chức;
i) Tập trung đông người trái pháp luật tại nơi công cùng hoặc những nơi, khu vực cấm;
k) Tổ chức, tạo điều kiện cho người khác kết hôn với người nước ngoài trái với thuần phong mỹ tục hoặc trái với quy định của pháp luật, làm ảnh hưởng tới an ninh, trật tự, an toàn xã hội;
l) Viết, phát tán, lưu hành tài liệu sở hữu nội dung xuyên tạc bịa đặt, vu cáo làm ảnh hưởng tới uy tín của tổ chức, cá nhân;
m) Tàng trữ, vận chuyển “đèn trời”.
4. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng tới 5.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Gây rối trật tự công cùng mà sở hữu mang theo những loại vũ khí thô sơ hoặc công cụ tư vấn;
b) Sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh “đèn trời”.
5. Hình thức xử phạt bổ sung:
Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đối với hành vi quy định tại Điểm g Khoản 2; Điểm a, l, m Khoản 3 và Khoản 4 Điều này.
6. Người nước ngoài sở hữu hành vi vi phạm hành chính quy định tại Điểm k Khoản 3 Điều này, thì tùy theo mức độ vi phạm sở hữu thể bị áp dụng hình thức xử phạt trục xuất khỏi nước cùng hòa xã hội chủ nghĩa VN.

Trong trường hợp đánh người gây thương tích thì tùy thuộc vào mức độ gây tổn hại cho sức khỏe của người bị hại mà sở hữu quy định mức phạt cụ thể (được quy định tại Điều 134 Bộ luật hình sự)

Để biết khía cạnh quy định này hành khách sở hữu thể xem thêm tại tội cố ý gây thương tích

Biện pháp quản lý người bệnh động kinh thuộc cơ quan nào và điều kiện nào đủ cơ sở đưa người bệnh động kinh điều trị bắc buộc?

Theo quy định tại Điều 49 Bộ luật hình sự thì mục tiêu áp dụng những biện pháp chữa bệnh bao gồm :

  • Đối với người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong lúc mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm mất năng lực nhận thức hoặc điều chỉnh hành vi của mình
  • Người phạm tội trong lúc sở hữu năng lực trách nhiệm hình sự nhưng trước lúc bị kết án nhưng bị kết án nhưng chưa thi hành  bản án mà bị bệnh tâm thần hoặc bệnh khác mà làm mất năng lực nhận thức hoặc năng lực điều khiển hành vi của mình
  • Người đang chấp hành hình phạt tù mà bị bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm mất năng lực nhận thức hoặc điều khiển hành vi của mình

Cơ quan sở hữu thẩm quyền nên áp dụng biện chữa bệnh bao gồm:
– Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp với cơ quan khảo sát đang thụ lý vụ án, quyết định áp dụng biện pháp nên chữa bệnh trong giai đoạn khảo sát
– Viện trưởng Viện kiểm sát đang thụ lý vụ án quyết định áp dụng biện pháp nên chữa bệnh trong giai đoạn truy tố
– Chánh án hoặc Phó Chánh án Tòa án đang thụ lý vụ án hoặc thẩm phán Tòa án nhân dân cấp tỉnh hay Tòa án quân sự cấp quân khu trở lên được phân công làm chủ tọa phiên tòa, quyết định áp dụng biện pháp nên chữa bệnh trong giai đoạn xét xử
– Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh hoặc Tòa án quân sự cấp quân khu nơi người bị kết án phạt tù đang tại ngoại cư trú hoặc nơi sở hữu trại giam hay trại tạm giam đang giam giữ người bị kết án, quyết định áp dụng biện pháp nên chữa bệnh đối với người bị kết án trong giai đoạn thi hành án phạt tù

Như vậy, theo quy định trên của pháp luật, những cơ quan sở hữu thẩm quyền nêu trên chỉ quyết định áp dụng biện pháp nên chữa bệnh đối với bị can, bị cáo, người bị kết án lúc đã sở hữu kết luận của Hội đồng giám định pháp y tâm thần về tình trạng mất năng lực nhận thức hoặc năng lực điều khiển hành vi của họ. Trường hợp mà thấy ko cần thiết áp dụng biện pháp chữa bệnh thì giao cho người nhà chăm nom nhưng phải đặt dưới sự giám sát của cơ quan nhà nước sở hữu thẩm  quyền.

Nguồn : Tổng hợp

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button