Hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp ở lợn – Wikipedia tiếng Việt

[ad_1]

Hai con heo đang bị dịch heo tai xanh

Hội chứng rối loạn hô hấp và sinh sản ở lợn (PRRS viết tắt của: Porcine reproductive and respiratory syndrome) hay còn gọi là bệnh heo tai xanh là là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, lây lan nhanh và làm chết nhiều lợn nhiễm bệnh gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi lợn. 

PRRS do một loại Arterivirus (virus PRRS), họ Arteriviridae, thuộc giống Nidovirales. Virus PRRS (PRRSV) là loại virus có vỏ bọc bên ngoài, có cấu trúc hệ gen là ARN sợi đơn dương, có tính thích ứng nhân lên rất cao với đại thực bào, đặc biệt là đại thực bào hoạt động ở phổi. Virus phát triển, tăng nhanh về số lượng trong đại thực bào, phá hủy và giết chết tế bào đại thực bào, làm suy giảm nghiêm trọng sức đề kháng của lợn bệnh; tạo điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn thứ phát gây bệnh viên phổi như bệnh dịch tả lợn (Pestis suum), suyễn lợn (Mycoplasma hyopneumoniae), liên cầu khuẩn (Streptococcus suis), tụ cầu khuẩn (Staphylococcus aureus), Tụ huyết trùng (Pasteurella multocida) phát sinh, phát triển và làm cho bệnh ngày càng trầm trọng hơn, lợn bệnh chết chủ yếu do các vi khuẩn kế phát. 

Lịch sử bệnh[sửa|sửa mã nguồn]

Thời gian đầu, do chưa xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh, nên bệnh được gọi bằng nhiều tên khác nhau như: bệnh bí ẩn (hay bí hiểm, huyền bí) ở lợn, bệnh tai xanh (do chỏm tai của lợn bệnh tím xanh), Hội chứng hô hấp và vô sinh (do bệnh liên quan đến viêm đường hô hấp và vô sinh), Hội chứng hô hấp và sảy thai truyền nhiễm. Khi đã phân lập được vi rút gây bệnh, năm 1992, tại Hội nghị Quốc tế về thú y, tổ chức Thú y Thế giới đã thống nhất tên gọi của bệnh là Hội chứng hô hấp và sinh sản (Porcine reproductive and respiratory syndrome-PRRS).

Bạn đang đọc: Hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp ở lợn – Wikipedia tiếng Việt

Virus PRRS huộc họ Arteriviridae, giống Nidovirales, có cấu trúc vỏ bọc dạng chuỗi đơn RNA, hình cầu, size 45 – 80 nm và chứa nhân nucleocapsid 25 – 35 nm, trên mặt phẳng có những gai nhô ra rõ. Hiện nay có 2 kiểu gen PRRS chính được công nhận là châu Âu ( Nhóm I ) có tên gọi là Lelystad và Bắc Mỹ ( Nhóm II ) có tên gọi là VR2332. Khi so sánh về di truyền có sự khác nhau rõ ràng ( khoảng chừng 40 % ) giữa 2 kiểu gen này. Ở châu Á và Nam Mỹ người ta đã phân lập được cả hai kiểu gen. Trong mỗi kiểu gen cũng có những chủng khác nhau .Virus PRRS có ái lực đặc biệt quan trọng với tế bào đại thực bào đặc biệt quan trọng là đại thực bào ở phổi. Đại thực bào này còn gọi là đại thực bào phế nang. Chúng có tính năng tiêu hoá và vô hiệu những vi trùng và virus xâm nhập phổi, ngoại trừ trường hợp virus PRRS. Các virus PRRS có năng lực tăng trưởng, nhân lên bên trong tế bào đại thực bào và tàn phá đại thực bào. Virus PRRS hoàn toàn có thể hủy hoại tới 40 % đại thực bào, làm phá huỷ hầu hết mạng lưới hệ thống bảo vệ khung hình khiến cho những vi trùng, virus khác có thời cơ tăng trưởng và gây bệnh .Virus tương đối mẫn cảm và thuận tiện bị tiêu huỷ bởi những yếu tố vật lý, hóa học. Cụ thể, virus bị tiêu huỷ nhanh gọn khi thiên nhiên và môi trường có pH 6,5 và tính gây bệnh cũng giảm đi đến 90 % ở những môi trường tự nhiên như vậy ; so với tác động ảnh hưởng của nhiệt độ vi rút hoàn toàn có thể sống sót 1 năm trong nhiệt độ lạnh từ – 200C đến – 700C ; trong điều kiện kèm theo 40C vi rút hoàn toàn có thể sống 1 tháng ; với nhiệt độ cao, cũng như những virus khác, PRRSV đề kháng kém : ở 370C chịu được 48 giờ, 560C bị giết sau 1 giờ. Với những hoá chất sát trùng thường thì như Chloroform hoặc Ether và thiên nhiên và môi trường có pH axit, virus thuận tiện bị tàn phá. ánh sáng mặt trời, tia tử ngoại vô hoạt vi rút nhanh gọn .

Xem thêm :  cook là gì

Lợn là loài động vật duy nhất mắc hội chứng này. Bệnh xảy ra trên lợn mọi lứa tuổi với tỷ lệ bệnh từ 20-100%, tỷ lệ chết thay đổi theo nhóm lợn từ 20-100%. Trên lợn nái chủ yếu là sảy thai với tỷ lệ 10-40%. Thời gian ủ bệnh 2-5 tuần. Bệnh phát hiện đầu tiên ở Mỹ năm 1987, sau đó lan rộng trên nhiều quốc gia của Châu Âu và Châu Á. Tốc độ lây lan nhanh trong vòng 3-5 ngày cả đàn có thể bị nhiễm bệnh. Độ dài của bệnh khoảng 5 – 20 ngày tuỳ theo sức khoẻ của lợn bệnh. Sự lây lan của bệnh chủ yếu thông qua tiếp xúc trực tiếp giữa lợn bệnh và lợn khỏe mạnh.

Xem thêm: Lớp đối tượng Đảng là gì

Virus có trong dịch mũi, nước bọt, tinh dịch ( trong quá trình nhiễm trùng máu ), phân, nước tiểu và phát tán ra thiên nhiên và môi trường. Ở lợn mẹ mang trùng, virus hoàn toàn có thể lây nhiễm cho bào thai từ quy trình tiến độ giữa thai kỳ trở đi và virus cũng được bài thải qua nước bọt và sữa. Lợn trưởng thành hoàn toàn có thể bài thải virus trong vòng 14 ngày trong khi đó lợn choai bài thải virus tới 1 – 2 tháng. Virus hoàn toàn có thể phát tán trải qua những hình thức : luân chuyển lợn mang trùng, theo gió ( hoàn toàn có thể đi xa tới 3 km ), bụi, bọt nước, dụng cụ chăn nuôi và dụng cụ bảo lãnh lao động nhiễm trùng, thụ tinh nhân tạo và hoàn toàn có thể do một số ít loài chim hoang .
PRRSV là một RNA virus nhỏ và có hình cầu. Nó có một gene RNA đơn sợi ( single-stranded ), chiều dương với kích cỡ xê dịch 15 kilobase. Gene chứa chín khung đọc mở ( open reading frame ) ( Meulenburg et al., 1992, Lee and Yoo, 2005 ) .

Xem thêm :  Top 20 unit number dịch sang tiếng việt mới nhất 2021

PRRSV là một thành viên của dòng arterivirus, họ arteriviridae, hạng nidovirales.[2] Có ba thành viên khác của dòng arterivirus, chúng gồm: equine arteritis virus (EAV), simian hemorrhagic fever virus (SHFV), và lactate dehydrogenase elevating virus (LDV) (4-5).

Xem thêm: đối phương trong tiếng Tiếng Anh – Tiếng Việt-Tiếng Anh | Glosbe

Có hai nguyên mẫu biến dạng của PRRSV. Biến dạng Bắc Mỹ là VR-2332 và biến dạng châu Âu là Lelystad Virus ( LV ). Các biến dạng Bắc Mỹ và châu Âu của PRRSV gây ra những hội chứng lâm sàng tương tự như nhau, nhưng chúng bộc lộ hai kiểu gene riêng không liên quan gì đến nhau với những bộ di truyền lệch giao động 40 % ( 6 ), vì vậy tạo ra một bức màn bí hiểm về nguồn gốc của virus. Biến thiên gene trong những virus bị cô lập từ những khu vực khác nhau ( 7-8 ) làm ngày càng tăng sự khó khăn vất vả trong việc tăng trưởng những vaccine chống lại nó .

Ở châu Á[sửa|sửa mã nguồn]

Ngày 3 tháng 9 năm 2006, tin tức về một dịch PRRS ở Trung Quốc, sau đó được gọi là ” Dịch sốt cao “, được công bố bằng tiếng Anh qua ProMed-mail Lưu trữ 2011 – 07-28 tại Wayback Machine. Bệnh dịch ít được quan tâm bên ngoài Trung Quốc, nhưng đã có những tác động ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế tài chính nước này, dẫn tới tỷ suất lạm phát kinh tế cao nhất trong một thập kỷ, và tác động ảnh hưởng tới 25 trong số 33 tỉnh của Trung Quốc. Tuy bệnh dịch tác động ảnh hưởng mạnh nhất tới những tỉnh dọc theo bờ biển phía nam và phía đông của quốc gia, đã có những lo lắng về việc nó sẽ tiến công tỉnh trong nước Tứ Xuyên, TT ngành công nghiệp chăn nuôi lợn của Trung Quốc. Trong thời hạn đó, giá thịt lợn đã tăng chóng mặt cả bên trong Trung Quốc và quốc tế, với giá tăng lên tới 85 % tại thị trường Trung Quốc. Không có vẻ như bệnh dịch tạo ra bất kể rủi ro tiềm ẩn trực tiếp nào tới sức khoẻ con người. ( 9 )
Tại Nước Ta, PRRS được phát hiện trên đàn lợn nhập từ Mỹ vào những tỉnh phía Nam năm 1997, tuy nhiên sau đó bệnh không lan phát mạnh và không gây sự chú ý quan tâm về dịch tễ học. Đầu năm 2007 đến nay, những đợt dịch bệnh PRRS xảy ra liên tục ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam gây thiệt hại hàng tỷ đồng do phải tiêu huỷ lợn bệnh .

  • Benfield D, Collins J, Dee S, Halbur P, Joo H, Lager K, et al. Porcine reproductive and respiratory syndrome. In: Straw BE, D’Allaire S, Mengeling WL, Taylor DJ, editors. Diseases of the swine. 8th ed. Ames, Iowa: Iowa State University Press; 1999. p. 201–32.
  • Collins J, Benfield D, Christianson W, Harris L, Hennings J, Shaw D, et al. Isolation of swine infertility and respiratory syndrome virus (isolate ATCC VR-2332) in North America and experimental reproduction of the disease in gnotobiotic pigs. J Vet Diagn Invest 1992;4:117–26
  • Wensvoort G. Lelystad virus and the porcine epidemic abortion and respiratory syndrome. Vet Res 1993;24:117–24
  • Cavenagh D. Nidovirales: a new order comprising Coronaviridae and Arteriviridae. Arch Virol 1997;142:629–33
  • Thiel HJ, Meyers G, Stark R, Tautz N, Rumenapf T, Unger G, Conzelmann KK., Molecular characterization of positive-strand RNA viruses: pestiviruses and the porcine reproductive and respiratory syndrome virus (PRRSV). Arch Virol Suppl. 1993;7:41-52
  • Nelsen C, Murtaugh M, Faaberg K. Porcine reproductive and respiratory syndrome virus comparison: divergent evolution on two continents. J Virol 1999;73:270–80
  • Kapur V, Elam MR, Pawlovich TM, Murtaugh MP. Genetic variation in porcine reproductive and respiratory syndrome virus isolates in the midwestern United States. J Gen Virol. 1996 Jun;77 (Pt 6):1271-6
  • Meng XJ, Paul PS, Halbur PG, Morozov I.Sequence comparison of open reading frames 2 đến 5 of low and high virulence United States isolates of porcine reproductive and respiratory syndrome virus. J Gen Virol. 1995 Dec;76 (Pt 12):3181-8
  • Barboza, David. Chinese Pig Virus Causes Concern Around the Globe. The New York Times. ngày 15 tháng 8 năm 2007.
  • Meulenberg, J. J.; Hulst, M. M.; de Meijer, E. J.; Moonen, P. L.; den Besten, A.; de Kluyver, E. P.; Wensvoort, G., and Moormann, R. J. Lelystad virus, the causative agent of porcine epidemic abortion and respiratory syndrome (PEARS), is related to LDV and EAV. Virology. 1993 Jan; 192(1):62-72.
  • Lee, C. and Yoo, D. Cysteine residues of the porcine reproductive and respiratory syndrome virus small envelope protein are non-essential for virus infectivity. J Gen Virol. 2005 Nov; 86(Pt 11):3091-6.
Xem thêm :  Bảo Ngọc Archives - tbtvn.org

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

[ad_2]

Trả lời

This site uses cookies to offer you a better browsing experience. By browsing this website, you agree to our use of cookies.